Times New Roman;Symbol;Arial;Liberation Serif\*Times New Roman;Calibri;Times New Roman;Arial;OpenSymbol\*Arial Unicode MS;Liberation Serif\*Times New Roman;Ubuntu;Calibri;Liberation Serif\*Times New Roman;FreeSans;FreeSans;FreeSans;Liberation Serif\*Times New Roman;OpenSymbol\*Arial Unicode MS; ;;; \*Normal; \*Odr??ky; \*ListLabel 1; \*ListLabel 2; \*ListLabel 3; \*ListLabel 4; \*ListLabel 5; \*ListLabel 6; \*ListLabel 7; \*ListLabel 8; \*ListLabel 9; \*ListLabel 10; \*ListLabel 11; \*ListLabel 12; \*ListLabel 13; Nadpis; Telo textu; Zoznam; Popis; Index; \*
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;;
?;; ;; ;; ;; ;; ;; ;; ;; ;; ;; LibreOffice \* Predvolený štýl; \* \* LIE?IV? POU??VAN? V DERMATOL?GII \* - aplik?cia ? celkovo \* - lok?lne ? externa = lie?iv? v?hradne k vonkaj?ej aplik?cii \* - absorbcia z?vis? na ? koncentra?nom gradiente \* - d?vkovacej sch?me \* - miestnych rozdieloch ( ve?mi vaskularizovan? miesta ko?e so zn??enou vrstvou keratinocytov ? perigenit?lne \* oblas?, axila, tv?r, hlava, krk, sliznice ? zv??en? absorbcia ) \* - kombin?cia oboch \* \* ANTISEPTIKA A DEZINFICIENCIA \* \* - antiseptika = inhibuj? rast mikroorganizmov v ?iv?ch tkaniv?ch ( ko?a, rany, sliznice ) bez po?kodenia ?iv?ch tkan?v \* - vo vhodn?ch koncentr?ci?ch sa m??u pou?i? k dezinfekcii \* - dezinficiencia = usmrcuj? mikroorganizmy vo vonkaj?om prostred? ( na ne?iv?ch predmetoch, v infek?nom materi?le ) \* \* - p?sobia ne?pecificky ( narozdiel od chemoterapeutik ) = > ve?mi ?irok? spektrum ??inku \* \* - rozdelenie ? pod?a chemickej ?trukt?ry: \* • alkoholy a aldehydy ? etanol ? M? ? denatur?cia bielkov?n \* - zv??en? koncentr?cia ( 60-70% ) - bakteric?dny ??inok ( pri 30 ‹C v priebehu 1-2 min. ), nep?sob? na sp?ry \* - izopropylalkohol, propylalkohol ? ??inok ako etanol \* - formaldehyd ? ni?? bakt?rie, mikroskopick? huby, niektor? v?rusy a sp?ry ( pri dlh?om p?soben? ? hodiny ) \* - dr??di ko?u, senzibiliz?cia \* - I - desinficiens \* - s??as? antisept?k v ORL ? ve?mi n?zke koncentr?cie, v?nimo?ne \* - antihidrotikum ? ve?mi n?zke koncentr?cie, v?nimo?ne \* - roztoky, pary \* • slab? kyseliny a z?sady ? M? ? zmena pH \* - ovplyv?uj? niektor? enzymatick? reakcie \* - kyselina borit? ? 3% - roztok, mas?, pasta, z?syp \* - 2% - Sol. JARISCH ? k obkladom \* - KI ? poranen? plochy, mal? deti, zv??en? koncentr?cie u det? do 10 rokov \* - kyselina salicylov? ? ??inok ? mierny antiseptick?, protiz?palov?, antihidrotick? \* - na d?vke z?visl? ? keratoplastick? ( 1-5% ) a? keratolytick? ( 10 a viac % ) \* - tetraboritan alebo hydrog?nuhli?itan sodn? - magistraliter \* • oxidancia ? M? ? oxid?cia prote?nov \* - inaktiv?cia enz?mov uvo??ovan?m kysl?ka \* - I - antiseptika \* - peroxid vod?ka ? 3% roztok ? na povrchov? poranenia, nevhodn? do hlbok?ch r?n a do dut?n \* - zrieden? 3% roztok ? kloktanie ? ly?ica na poh?r vody \* - benzoylperoxid ? I - akn? \* - manganistan dr?seln? ? 0,05% vodn? roztok \* - kyselina peroctov? ? I -iba dezinfekcia pl?ch a pr?strojov \* • l?tky obsahuj?ce halog?ny \* - l?tky zo skupiny halog?nov ? j?d ? siln? antiseptick?, antiv?rov? a antifug?lny ??inok, ni?? sp?ry \* - KI ? v???ie alebo poranen? plochy, precitlivelos? na j?d \* - opatrnos? ? porucha ?t?tnej ??azy, ?a?k? porucha obli?iek, mal? deti, tehotenstvo, lakt?cia \* - j?dov? tinkt?ra ( sol. iodi spirituosa ) = alkoholov? roztok 6,5% j?du + 2,5% KI ? rovnak? diel \* etanolu 95% ( sol. iodi spirituosa dil. ) \* - magistraliter, lok?lne na ko?u \* - 2% roztok j?du v glycerole ( ni??ia rozpustnos? ) - na sliznice \* - zl??eniny uvo??uj?ce halog?n ? jodofory ? uvo??uj? j?d + nepo?kodzuj? ko?u, sliznice, tkaniv? \* - pomal??, siln? antiseptick? ??inok \* - roztok, sprej, mas? \* - chloram?n T ? pomaly uvo??uje chl?r \* - I ? dezinfekcia predmetov a v?kalov \* - stomatologick? v?plachy ? n?zke koncentr?cie ( hrub? antisepsia ) \* • zl??eniny ?a?k?ch a ?al??ch kovov ? M? ? koagul?cia prote?nov mikroorganizmov \* - pou?itie je na ?stupe \* - zl??eniny Hg ? amidochlorid ortu?nat? ? bakt?riostatick? a fungistatick? ??inok, nep?sob? na \* mykobakt?rie a sp?ry \* - I ? lie?ba seborhoickej dermatit?dy a psoriatick?ch \* prejavov vo vlasoch \* - magistraliter ? mas?, kr?m \* - max. na ? telesn?ho povrchu ( 1x / de? ) \* - KI ? ve?k? alebo poranen? plocha ? riziko resorbcie + \* porucha obli?iek \* - zl??eniny Ag ? targesin ? I ? magistraliter ? oftalmologika, ORL-pr?pravky \* - ve?a interakci? \* - zl??eniny ?al??ch kovov ? s?ran z?no?nat? ? I - oftalmol?gia \* • fenoly a pr?buzn? zl??eniny ? fenol ? M? ? denatur?cia bielkov?n \* - I ? desinficiens chirurgick?ch n?strojov \* - Sol. Castellani v dermatol?gii \* - bakteric?dny a fungic?dny ??inok ? 1-2% ( a? 4% ) koncentr?cia \* - lept? ko?u a sliznice ? vo vysokej koncentr?cii \* - deriv?ty fenolu - resorc?n \* - triklosan, hexachlorofen ? I ? lie?ba akn? \* • detergencia a chl?rhexid?n ? medicin?lne mydl? ? anionov? detergencia \* - zni?uj? povrchov? nap?tie, penia a emulguj? \* - kvart?rne amoniov? soli ? kationov? detergencia = > mydl? ru?ia ich dezinfek?n? ??inok \* - dezinfek?n? ??inok \* - bromid karbetopendecinia \* - bromid benzododecinia ? spektrum ? G+ > G- bakt?rie \* - 0,5-1% roztok alebo 1% tinkt?ra ? povrchov? \* dezinfekcia opera?n?ho po?a, ko?e a be?n?ch \* drobn?ch poranen? \* - 1-2% roztok ? na n?stroje alebo predmety \* - N? ? precitlivelos? ( alergick? ko?n? reakcia ) \* - chl?rhexid?n ? ?irok? antibakteri?lne spektrum \* - I ? antiseptikum, desinficiens ? ko?e, chirurgick? dezinfekcia r?k; dezinfekcia n?bytku, \* podl?h a sanit?rnych zariaden? \* • organick? farbiv? ? bakt?riostatick? a fungistatick? ??inok \* - akridinov? farbiv? ? rivanol, akriflav?n ? ??inn? u? vo ve?mi n?zkych koncentr?ci?ch \* - trifenylmet?nov? farbiv? ? genci?nov? viole? \* - azul?ny ? chlorofyl, fuchs?n - + adstringentn? a antiflogistick? ??inok \* \* RETINOIDY \* \* = prirodzen? / syntetick? deriv?ty vitam?nu A, retinolu = > maj? aktivitu vitam?nu A \* \* - ??inky ? zni?uj? ve?kos? mazov?ch ?liazok \* - v?razne zni?uj? ( a? o 90% ) tvorbu a menia zlo?enie ko?n?ho mazu \* - ovplyv?uj? poru?en? keratiniz?ciu buniek \* - zni?uj? tvorbu leukotrienov = > zn??en? chemotaxia neutrofilov \* - tlmia prolifer?ciu buniek, inhibuj? ornit?ndekarboxyl?zu \* \* - ve?a N? - teratog?ny \* \* - 1. gener?cia \* • I ? lie?ba acne vulgaris ( komedonov? a papulokomedonov? formy ) \* - lie?ba acne venenata ( kontaktn? akn? ) \* - lie?ba acne medicamentosa ( hlavne z kortikosteroidov ) \* - lok?lne \* • KI ? acne rosacea, ak?tna dermatit?da, tehotenstvo, lakt?cia \* - deti do 12 rokov ( isotretinoin ) \* - opa?ovanie / UV-?iarenie = > fotosenzibiliz?cia ko?e \* • tretinoin \* • isotretinoin ? I - + naj?ah?ie formy acne vulgaris ( acne indurata et conglobata ) - p.o. \* - p.o. antikoncepcia v priebehu lie?by a minim?lne mesiac po ukon?en? lie?by u ?ien vo fertilnom veku! \* \* - 2. gener?cia \* • ni??ia toxicita, teratog?ny \* • acitretin \* • I ? ?a?k? poruchy keratiniz?cie rezistentn? na in? sp?soby terapie ? ?a?k? generalizovan? formy psori?zy \* - niektor? kongenit?lne choroby ko?e \* • nev?hody ? exacerb?cia po skon?en? terapie \* • terapia max. 6-9 mesiacov bez preru?enia \* • UVA-?iarenie zosiluje ??inok \* • p.o. ( podanie limituje stav pe?e?ov?ch funkci?, zv??enie lipidov v plazme, teratogenita ) \* • p.o. antikoncepcia aspo? 1 mesiac pred a? 2 roky po skon?en? lie?by u ?ien vo fertilnom veku! ( riziko premeny acitretinu na etretin?t ) \* • KI ? metotrex?t, tetracykl?nov? antibiotika \* \* - 3. gener?cia \* • arotinoidy ? zatia? sa nepou??vaj? \* \* OCHRANN? L?TKY PROTI SLNE?N?MU ?IARENIU \* \* - slne?n? filtry \* - M? ? absorbuj? ? UVA-?iarenie = deriv?ty benzofenonu, dibenzoylmet?nu, kafru a hydanto?nu \* - UVB-?iarenie = deriv?ty kyseliny ?koricovej, paraam?nobenzoovej, salicylovej \* - odr??aj? UV-?iarenie = oxid z?no?nat?, titani?it?, zirkoni?it? \* - slne?n? protekt?vny faktor ( SPF ) = pomer minim?lnych eryt?mov?ch d?vok pre ko?u chr?nen? slne?n?m filtrom k nechr?nenej ko?i \* \* LIE?BA AKN? \* \* 1. dermatitis seborrhoica \* • chronick? recidivuj?ce ochorenie ko?e \* • na predilek?n?ch miestach ( vlasy, obo?ie, vie?ka, nazolabi?lne ryhy, nad sternom, medzi lopatkami ) \* • ohrani?en? ?ltor??ov? lo?isk? ? vy??ia vrstva kryt? mastn?mi ?upinami ( vlasy ) \* • novorodenci, hlavne mu?i \* • patogen?za ? seboroick? predispoz?cia, kvasinky ( Pityrosporum ovale ), stres, klimatick? podmienky ( zlep?enie v lete, pri mori, na hor?ch ) \* • lie?ba ? lok?lne ? antimykotika ? ketokonazol, klotrimazol, ekonazol, ciklopiroxolam?n \* - antimykotika + slab? kortikoidy alebo ?rea alebo kyselina salicylov? ? ?porn? forma \* - pasta alebo mas? s obsahom s?ry alebo dechty ( amidochlorid ortu?nat? ) ? k dolie?eniu \* - 10% kyselina salicylov? ( olej ) - 1x ? k odstr?neniu vysok?ch vrstiev ?up?n vo vlasoch \* - syst?movo ? tetracykl?nov? antibiotika ? dlhodobo ? recidivuj?ce chronick? formy \* - klimatoterapia ? v?dy prospieva \* \* 2. acne rosacea \* • chronick? ochorenie tv?re ? eryt?my, seboreoa, z?palov? zmeny prim?rna bez v?zby na folikuly \* • okolo 40-50 rokov \* • lie?ba ? chr?ni? tv?r pred poveternostn?mi vplyvmi, ?ast?m opa?ovan?m, s?lav?m teplom \* - nedr??div? dieta \* - ?ahk? forma ? pasta so s?rou a ichtamolom \* - tinkt?ra so s?rou, kyselinou salicylovou, resorc?nom ( deriv?t fenolu ) \* - klotrimazol + estradiol alebo metronidazol - lok?lne \* - ?a??ia forma ? tetracykl?nov? antibiotika alebo metronidazol ? dlhodobo syst?movo \* - naj?a??ia forma ( rezistentn? na in? lie?bu ) - isotretinoin \* \* 3. acne vulgaris \* • chronick? z?palov? ochorenie mazov?ch ?liaz a vlasov?ch folikulov \* • mierne ? takmer u v?etk?ch pubertiakov, sk?r u diev?at \* • ?a??ie ? ?astej?ie u chlapcov \* • vymizne do 20 rokov ?ivota, v dospelosti pretrv?va hlavne u ?ien ( 5% ) \* • zlep?enie v lete \* • multifaktori?lna patogen?za ? genetick? dispoz?cia - ª aktivita 5ƒ¿ ? redukt?zy = > ª konverzia testoster?nu na dihydrotestoster?n = > ª \* tvorba mazu ( seborea ) \* - hormon?lne vplyvy - « v?zbov? kapacita transportn?ho globul?nu pre testoster?n = > ª vo?n? testoster?n = > ª \* tvorba mazu \* - androg?ny ? zvy?uj? tvorbu mazu \* - estrog?ny ? tlmia tvorbu mazu \* - folikul?rna hyperkerat?za ? upch?va ?stie vlasov?ch folikulov = > hromadenie mazu vo folikuloch ¨ komedony \* ( uhry ) \* - prolifer?cia bakteri?lnej fl?ry folikulov + anaerobn?ch saprofytov ( Propionibacterium acnes ) - tvor? lip?zu ? \* ?tiepi TGC retinovan?ho mazu na vo?n? MK -> komedony \* ->rupt?ra steny folikulov + z?pal \* • lie?ba ? ?prava ?ivotospr?vy ? vyl??i? vplyvy, ktor? zhor?uj? stav ko?e ( pr?ca, lieky, kozmetika, potraviny ) \* - + Zn ? p.o. = podpora \* - ?etrn? ?istenie pleti ? 2-3x / t??de? po naparen? alebo teplom obklade ( 3% borov? voda ) sa komedony ?etrne exprimuj? \* ?peci?lnym expresorom \* - nepou??va? ? externa v nevzdu?n?ch vehikul?ch ( vo forme masti ) \* - na zap?len? prejavy akn? \* - zak?zan? ?krabanie a ma?kanie \* - farmakoterapia ? postupn? striedanie jednotliv?ch lie?iv \* - v?etky formy ? kyselina azelaov? ? ??inky ? komedonolytick? ? upravuje termin?lnu diferenci?ciu keratinocytov v \* infundibule vlasov?ho folikulu \* - antimikrobi?lne ? zni?uj? podiel vo?n?ch MK v povrchovej vrstve \* ko?n?ch lipidov = > antiseboroick? a \* protiz?palov? ??inok \* - v?hody ? dobr? zn??anlivos?, nevyvol?va alergick? reakcie a nep?sob? \* teratog?nne, nevznik? mikrobi?lna rezistencia \* - mierne formy ? antiseptika ? triklosan, hexachlorofen, chl?rhexid?n, chlorid benzalkonia ? pochybn? antiseboroic. \* ??inok \* - resorc?n \* - dechty \* - cyproteron acet?t \* - stredne ?a?k? formy - cyproteron acet?t ? n?zke d?vky ( 2 mg/de? ) - u ?ien \* \* - M? ? antiandrog?n ? v?zba na androg?nne receptory v CNS, \* mazov?ch ??az?ch, vlasov?ch folikuloch, v prostate = > \* reverzibiln? inhib?tor ??inku testikul?r. a nadobli?kov?ch \* androg?nov \* - benzoylperoxid ( externa ? antiseptika ) \* - erytromyc?n, klindamyc?n, kyselina fusidov? ( ATB ) \* - klotrimazol ( antimykotika ) \* - ?a?k? formy ? lok?lne ? retinoidy ? tretinoin, isotretinoin \* - syst?movo ? tetracykl?nov? ATB ? minocykl?n, doxycukl?n, tetracykl?n \* - erytromyc?n ? pri KI tetracykl?nov?ch ATB \* - chemoterapeutika ? metronidazol, trimethoprin ? pri KI tetracykl?nov?ch ATB \* - dlhodobo ( t??dne a? mesiace ) - 1. v?sledok a? po 4 t??d?och lie?by \* - naj?a??ie formy ( acne indurata et conglobata ) - isotretinoin ? p.o. ( retinoidy ) \* - zlupovacia k?ra ? tekut? dus?k, sneh CO ? \* \* ANTIPARAZIT?RNE L?TKY \* \* 1. zav?ivenie ? pediculosis \* • v?a ? hlavov? - detsk? \* - pubick? ? pubick? ochlpenie + mihalnice, obo?ie a f?zy \* - ?atn? ? umytie insektic?dnym ?amp?nom + dezinsekcia odevov, pokr?vok, madracov, top?nok \* • lindan ? spektrum ? v?a hlavov? a pubick? ? vaj??ka ( hnidy ), larvy a dospel? jedinci \* • org?nofosf?tov? insektic?dy - malathion ? alternat?va pri rezistencii na lindan \* - pirimifosmethyl ? ?iasto?n? vplyv i na hnidy \* - KI ? poranen? ko?a, sliznice a ich bezprostredn? okolie ( o?i, ?sta ) \* - opatrnos? ? mal? deti \* • fysostigm?n ? o?n? mas? ( 0,025% ) - I ? pedikul?za obo?ia a mihaln?c \* • ?amp?n, sprej, gel do vlasov \* • vymeni? osobn? a poste?n? pr?dlo \* • insektic?dom / tepelne o?etri? pokr?vky hlavy, ??ly, hrebene, detsk? ply?ov? hra?ky \* \* 2. svrab ? scabies \* • lindan - lok?lne \* - 10% l?tky sa absorbuje = > KI ? kojenci, deti do 3 rokov, tehotenstvo \* • benzylbenzo?t ? pri KI lindanu \* • esdepaletr?n ? lok?lne \* - neurotoxick? ??inok na ?l?nkono?ce \* - KI ? ako lindan \* • hygienick? opatrenia, lie?i? s??asne v?etk?ch ?lenov rodiny \* \* 3. larva migrans cutanea \* • tiabendazol ? lok?lne ( 10-15% mas? ) alebo p.o. \* • albendazol ? p.o. \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* IM?NOSUPRES?VA \* \* - cie? terapie = potla?i? ne?iad?cu imunitn? odpove? ( supresia imunitnej odpovedi ) \* \* - hlavn? I ? lie?ba autoimunitn?ch ochoren? \* - prevencia Rh hemolytick?ch cor?b novorodencov \* - org?nov? transplant?cia ( prevencia rejekcie ?tepu ) \* \* - obmedzenia ?ir?ieho pou?itia: \* • zv??en? riziko infekcie ( bakt?rie, v?rusy, huby, vz?cne infekcie ) \* • zv??en? riziko mal?gneho rastu ( hlavne lymf?my ) po transplant?cii ? po dlhom pod?van? \* \* - klasifik?cia: \* 1. cytotoxick? a antiprolifera?n? l?tky \* • ne?pecifick? im?nosupresia, p?sobia ne?pecificky na B- i T-bunky, v n?zkych d?vkach \* \* • alkyla?n? l?tky ( cytostatika ) - cyklofosfamid \* - M? ? alkyl?cia DNA = > inhibuje tvorbu DNA \* - f?zovo-ne?pecifick? ??inok = > p?sob? hlavne na deliace bunky ( ale aj na k?udov? \* bunky ) \* - ne?pecifick? im?nosupresia B- a T-buniek \* - zv??en? toxicita vo?i B-bunk?m ( pomal?ie sa obnovuj? ) = > najsilnej?ie tlm? humor?l. \* imunitu \* - I ? n?zke d?vky ? lie?ba autoimunitn?ch ochoren? ( SLE, RA, Wegener. Granulomat?za, \* idiopatick? trombocytopenick? purpura ) \* - vysok? d?vky ? imunosupres?vum pred transplant?ciou kostnej drene ? vyvol?va \* ?pecifick? toleranciu na nov? antig?n \* - N? ? vysok? d?vky ? hemoragick? cystit?da \* - v??na pancytop?nia \* - kardiotoxicita \* \* • antimetabolity ? azathioprin ? deriv?t 6-merkaptopur?nu \* - metabolizuje sa na 6-merkaptopur?n \* - M? ? ako 6-merkaptopur?n \* - degrad?cia = xantinoxid?za = > n?zke d?vky pri lie?be alopurinolom ( inhib?tor \* xant?noxid?zy ) pri hyperurik?mii \* - inhibuje bune?n? imunitu ( T-bunky ) a prim?rnu a sekund?rnu proti?tkov? odpove? ( B- \* bunky ) = inhibuje tvorbu NK v deliacich sa bunk?ch + tvorbu protil?tok ( tvorbu mRNA ) \* v plazmatick?ch bunk?ch ? ni?? stimulovan? lymfoidn? bunky \* - I ? prevencia rejekcie po transplant?cii org?nov ? alo?tepy obli?iek \* - lie?ba ak?tnej glomerulonefrit?dy \* - autoimunitn? choroby ? ren?lna zlo?ka SLE, RA, Crohnovej choroby, sclerosis multiplex \* - N? ? ?tlm kostnej drene ( leukop?nia ) \* - ko?n? vyr??ky \* - GIT-?a?kosti \* - dysfunkcia pe?ene \* - metotrex?t ? I ? reumatoidn? artrit?da ? ?. 2. V. \* - lie?ba psori?zy nereaguj?cej na ?tandardn? terapiu \* - N? ? hepatotoxicita ? pri chronickom pod?van? relat?vne n?zkych d?vok ? z?visl? na \* d?vke ( d?sledok intracelul?rnej kumul?cie metotrex?tu v \* hepatocytoch ) \* - mykofenol?t mofetil ? zdroj = Penicillium glaucum ( huba ) \* - M? ? kyselina mykofenolov? ( akt?vny metabolit ) - siln? inhib?tor inosin- \* monofosf?t-dehydrogen?zy = > inhib?cia de novo synt?zy pur?nov \* - inhibuje prolifer?ciu lymfocytov a tvorbu protil?tok ? ovplyv?uje viac \* lymfocyty ne? ostatn? typy buniek \* - N? ? GIT-?a?kosti \* - I ? prevencia a lie?ba rejekcie transplant?tov ( obli?ky, srdce ) \* - ( v?dy ) v kombin?cii ? naj?astej?ie s glukokortikoidmi a cyklospor?nom A \* \* 2. glukokortikoidy ? prednizon, ( metyl)prednizolon \* • im?nosupres?vny a protiz?palov? ??inok \* • ve?a riz?k pri aplik?cii \* • M? ? modul?ciou expresie mnoh?ch g?nov inhibuj? tvorbu IL-1 a IL-2 = > supresia bune?nej imunitnej odpovede sprostredkovanej T-bunkami \* • I ? autoimunitn? ochorenia ( SLE, Hashimotova tyroidit?da, astma, autoimunitn? hemolytick? an?mia, idiopatick? \* trombocytopenick? purpura, z?palov? ?revn? ochorenie ) \* - transplant?cia org?nov \* \* 3. kalcineur?nov? inhib?tory \* • cyklospor?n A ? M? ? v komplexe s cyklofil?nom ( cytoplazmatick? receptorov? prote?n ) inhibuje kalcineur?n ( Ca2+ - \* stimulovan? fosfat?za ) = > inhib?cia sign?lnej transdukcie T-buniek ( defoforil?ciu = aktiv?ciu \* transkrip?n?ch faktorov ) = > \*__DdeLink__2658_1811708114 «\*__DdeLink__2658_1811708114 expresia cytok?nov ( IL-2 ), cytok?nov?ch receptorov ( receptor pre \* IL-2 ) a protoonkog?nov v aktivovan?ch T-bunk?ch \* - zvy?uje expresiu transformuj?ceho rastov?ho faktoru ƒÀ = > « tvorba IL- 2 \* - i.v., p.o. \* - I ? transplant?cia org?nov ( obli?ky, srdce, pe?e?, p??ca, kostn? dre?, pankreas ) \* - endog?nna uveit?da, psori?za, atopick? dermatit?da, RA, akt?vna Crohnova choroba, nefrotick? sy. \* - mierna aplastick? an?mia \* - lie?ba pri?rnej bili?rnej cirh?zy \* - N? - nefrotoxicita \* - hypertenzia, mierna hepatotoxicita, neurotoxicita, hirsutizmus, hyperpl?zia ?stnej sliznice, GIT- \* ?a?kosti \* - fat?lne zv??en? permeabilita kapil?r, hemolytick? a uremick? sy. - po transplant?cii kostnej drene \* • takrolimus ( FK 506 ) - M? ? tvor? komplex s v?zbov?m prote?nom FK 506, ktor? inhibuje kalcineur?n \* - 100x ??innej?? ne? cyklospor?n A \* - rovnak? ??inok, I a N? ako cyklospor?n A \* • sirolimus ( rapamyc?n ) - M? ? tvor? komplex s v?zbov?m prote?nom FKBK, ktor? inhibuje odpove? T-buniek na cytok?ny \* - siln? inhib?tor prolifer?cie B-buniek a tvorby protil?tok \* 4. protil?tky \* • Rh? ( D ) im?noglobul?n ? zlo?en? z ?udsk?ho IgG globul?nu s vy???m titrom protil?tok proti Rh ( D )-antig?nu na \* erytrocytoch \* - I ? Rh-negat?vna matka ? ochrana a prevencia senzibiliz?cie na Rh ( D )-antig?n \* - i.m. \* - M? ? blokuje prim?rne vytvoren? protil?tky proti D-antig?nu pri 1. kontakte antig?nu s \* protil?tkou \* - N? ? nie s? ?ast? ? lok?lne podr??denie v mieste vpichu, zv??en? teplota, anafylaktick? ?ok \* • muromonab ? CD3 ? my?ia monoklon?lna protil?tka \* - M? ? v?zbou na glykoprote?n CD3 na povrchu T-lymfocytov blokuje v bl?zkosti ulo?en? antig?nny \* rozpozn?vac? komplex = > blokuje naviazanie antig?nu na povrchu APC na T-lymfocyty \* - I ? ochrana pred ak?tnou rejekciou transplant?tov srdca, pe?ene a obli?iek \* - k deplecii T-buniek z kostnej drene d?rcu pred transplant?ciou \* - cytok?nov? sy. - minimalizuje premedik?cia = vysok? d?vky kortikoidov ( 1-4 hod. pred podan?m 1. \* d?vky lie?iva ) \* - poruchy CNS \* - v?rusov? infekcia, zv??en? riziko neopl?zie ( lymfoproliferat?vne poruchy, ca. ko?e ) \* • basiliximab ? monoklon?lna protil?tka s ?udsk?m Fc-fragmentom ( a murinn?mi FAB-fragmentmi ), ktor? cielene blokuj? \* receptory pre IL-2 \* - I ? inhib?cia rejekcie transplantovanej obli?ky ? v kombin?cii s cyklospor?nom A a glukokortikoidmi \* - dobr? zn??anlivos? \* • intraven?zny im?noglobul?n ( IGIV ) - polyklon?lny ?udsk? im?noglobul?n zo zmesi tis?cov zdrav?ch d?rcov ? i.v. \* - I ? r?zne patologick? stavy ( astma, autoimunitn? choroby ) \* - M? ? zni?uje TH-bunky, zvy?uje Ts-bunky a zni?uje Ig, ktor? reaguj? s \* patologick?mi protil?tkami \* • heterologn? antilymfocyt?rny globul?n ( ALG ) - polyklon?lna protil?tka \* - M? ? via?e sa na povrch T-lymfocytov v krvnom obehu = > lymfop?nia \* a porucha T-imunitnej odpovede \* - I ? transplant?cia org?nv ( obli?ky, kostn? dre? ) \* - N? ? s?rov? nemoc, nefrit?da ? v d?sledku pr?tomnosti cudzorod?ch \* prote?nov \* - po parenter?lnej aplik?cii \* - zimnica, hor??ka, leukop?nia, trombocytop?nia \* - ko?n? vyr??ky, anafylaktick? reakcia \* \* 5. ostatn? im?nosupres?va \* • thalidomid ? M? - nejasn? \* - teratog?n \* - I ? lie?ba niektor?ch foriem lepr?znej reakcie \* - ko?n? prejavy SLE \* - im?nosupresia po transplant?cii p??c ( experiment?lne ) \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* IM?NOMODULANCIA \* \* - zvy?uj? imunitn? odpove? alebo selekt?vne menia rovnov?hu r?znych zlo?iek imunitn?ho syst?mu \* \* - I ? im?nodeficiencia ( AIDS ), n?dory, chronick? infek?n? ochorenia \* \* 1. cytok?ny \* • INF ? ƒ¿ ? I ? r?zne typy n?dorov, hepatit?da B a C \* - ƒÀ ? I ? recidivuj?ci typ skler?zy multiplex ( relabsy ) \* - ƒÁ ? I ? lie?ba chronickej granulomat?znej choroby \* \* • interleuk?ny - IL-2 ? I ? metast?zuj?ci ca. obli?iek \* \* • kol?nie stimuluj?ce faktory ( CSF ) - G-CSF ? filgrastim, lenograstim \* - zdroj = monocyty, fibroblasty, endotelov? bunky \* - p?sob? na neutrofily ( zvy?uje prolifer?ciu, dozrievanie, vyplavovanie z \* kostnej drene, chemotaxiu a fagocyt?zu ) \* - I ? lie?ba neutrop?nie po chemoterapii/ transplant?cii, prihojenie ?tepu, \* chronick? neutrop?nia \* - GM-CSF ? molgramostim, sargramostim \* - zdroj = r?zne bunky \* - granulocyty a monocyty stimuluj?ci faktor ( zvy?uje tvorbu a funk?n? \* aktivitu ) \* - I ? zni?uj? neutrop?niu sp?soben? chemoterapiou ? nepod?vaj? sa s??asne s \* cytostatikami \* - stimuluj? vyplavenie kme?ov?ch buniek do krvn?ho obehu a pod?vaj? sa s \* kostnou dre?ou alebo samotn? po intenz?vnej ( vysokod?vkovej ) CHT \* - s.c. alebo i.v. inf?zia \* - N? ? GM-CSF ? boles? svalov, hor??ka, ko?n? vyr??ka \* - i.v. inf?zia ? syndr?m = hypotenzia, tachykardia, lapanie po \* dychu, vomitus \* - lie?ba ? O2 + i.v. podanie tekut?n \* - ven?zna tromb?za, p??cna emb?lia ( po vysok?ch d?vkach ) \* - G-CSF ? vz?cne ? mierna dys?ria, zmeny pe?e?ov?ch testov, vaskulit?da \* \* • erytropoet?n ? epoetin \* - I ? an?mia r?znej pr??iny, prevencia ve?kej straty krvi \* \* 2. syntetick? im?nostimulancia \* • levamizol ? I ? im?nodeficiencia T-buniek ( infekcia v?rusom Herpes, gingivit?da, stomatit?da, afty ) ? zvy?uje prolifer?ciu \* T-buniek \* - kolorekt?lny karcin?m ? zosiluje ??inok fluorouracilu \* - zni?uje riziko recid?vy ? zvy?uje fagocyt?zu n?dorov?ch buniek makrof?gmi \* \* 3. im?noglobul?n \* • pripravuje sa zo zmie?anej ?udskej plazmy z?skanej od darcov \* • obsahuje v?etky podtriedy Ig + typick? titer protil?tok vo?i bakteri?lnym, v?rusov?m a hubov?m patog?nom \* • i.v., i.m. \* • ??inok trv? 3 t??dne \* • I ? im?nodeficiencia ? protil?tky poskytuj? prijemcovi pas?vnu imunitu \* - infek?n? ochorenia ( hepatit?dy, spalni?ky ) \* - prevencia infekcie pri chronickej lymfocyt?rnej leuk?mii, mnohotnom myel?me, Kawasakiho chorobe \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* CYTOSTATIKA \* \* ALKYLA?N? L?TKY \* \* - M? ? alkyl?cia DNA ¨ inhib?cia synt?zy DNA ¨ smr? bunky \* - p?sobia f?zovo ne?pecificky ? hlavne na r?chlo sa deliace bunky \* - N? ? emetog?nne N? \* - neutrop?nia, trombocytop?nia \* \* 1. cyklofosfamid \* • ne?pecifick? im?nosupresia B- a T-lymfocytov \* • I ? cytostatikoum ? leuk?mie, lymf?my, myel?m ? v kombin?cii \* - im?nosupres?vum ? cytotoxick? antiprolifera?n? l?tka \* - « d?vky ? lie?ba autoimunitn?ch ochoren? ( RA, SLE, nefrotick? sy. ) \* - ª d?vky ? po transplant?cii kostnej drene ? vyvol?va ?pecifick? toleranciu na nov? antig?n \* • N? ? emetog?nny N?, alop?cia \* - hemoragick? cystit?da ? pri vylu?ovan? cyklofosfamidu a jeho metabolitov ( akrole?n ) obli?kami \* - prevencia ? mesna - -SH-skupiny + akrole?n ¨ stabiln? thio?tery = > ochrana epitelu mo?ov?ch ciest \* - ª riziko ca. mo?ov?ho mech?ra ? pri dlhodobej lie?be \* - prevencia ? pravdepodobne mesna \* \* 2. chlorambucil ( dus?kat? yperit ) \* • I ? chronick? lymfatick? leuk?mia a NHL \* • selekt?vny ??inok na lymfatick? tkanivo \* \* 3. deriv?ty nitr?zomo?oviny \* • lomustin \* • I ? Hodgkinsk? lymf?m, CNS-n?dory \* • N? ? alop?cia, neplodnos?, hepatotoxicita, prolongovan? myelosupresia, nauzea a zvracanie \* • rozpustn? v tukoch = > prienik do CNS \* \* 4. mechloretam?n ( dus?kat? yperit, must?n ) \* • I ? v kombin?cii ? lie?ba Hodgkinovej choroby \* • nest?ly = > nutn? pripravi? tesne pred podan?m \* • pomal? i.v. aplik?cia ? riziko tromb?zy a devast?cie okolit?ho tkaniva pri extravaz?lnom prieniku ( nekr?za) \* • toxicita ? prechodn? ?tlm kostnej drene, im?nosupresia = > manifest?cia latentn?ch v?rusov?ch infekci? ( herpes zoster ) \* - nauzea, zvracanie, vznik puch??u \* - ª riziko sekund?rnej malignity, mutag?nny ??inok \* \* ANTIMETABOLITY \* \* - odvoden? od endog?nnych l?tok d?le?it?ch pre tvorbu DNA a RNA ? so zachovanou rovnakou afinitou ku cie?ov?m ?trukt?ram, so stratou ??inku, ktor? \* m? p?vodn? endog?nna l?tka = > funguj? ako antagonisti na intracelul?rnej ?rovni \* - selekt?vna endog?nna aktiv?cia ( premena ) v cie?ov?ch malign?ch a zdrav?ch bunk?ch = > org?nov? toxicita \* \* 1. metotrex?t ( MTX ) \* • anal?g ( antagonista ) kyseliny listovej \* • cytostatikum, im?nosupres?vum ? cytotoxick? antiprolifera?n? l?tka \* • protiz?palov? ??inok \* • aplik?cia ? v?etky cesty ( dobre sa vstreb?va po p.o. podan?; intratek?lne ? nedostato?n? priepustnos? hematoencefalickej bari?ry ) \* • jedin? cytostatikum so svoj?m antagonistom = leukovor?n ( N5-formyl THFA ) = > ?irok? ?k?la d?vkovania \* = > antagonizmus leukovor?n / metotrex?t = > prevencia a \* lie?ba intoxik?cie metotrex?tom ( hlavne pri strednej \* a vysokej d?vke ) \* • I - « d?vky ( p.o., s.c. ) - nezhubn? ochorenia ( im?nosupres?vum ) - ?a?k? forma psori?zy rezistentn? na lie?bu antipsoriatikami 1. vo?by \* - reumatoidn? polyartrit?da \* - Crohnova choroba \* - malign? ochorenia ? udr?ovacia lie?ba ALL u det? ( dlhodobo p.o. ) \* - leukovor?n ? iba pri ve?mi ak?tnej intoxik?cii \* = > akt?vny saturabiln? transport do bunky ( rovnako ako THFA ) \* - stredn? a ª d?vky ( i.v. inf?zia ) - I - inv?zivn? f?za lie?by ALL u det? \* - nehodgkinsk? lymf?m ( NHL) \* - osteosark?m \* - vy??ie riziko toxicity \* = > ª extracelul?rna koncentr?cia MTX = > pas?vna dif?zia do bunky \* • toxick? ??inky ? ak?tna blok?da ren?lnych tubulov ? v priebehu a kr?tko po i.v. inf?zii \* - precipit?cia MTX a jeho metabolitu ( 7-OH metotrex?t ) ( slab? kyseliny ) v tubuloch s \* tvorbou kry?t?lov pri kyslom pH mo?u = > dostato ?n? hydrat?cia ( i.v. inf?zie pred a v \* priebehu podania inf?zie MTX ) + ª pH mo?u ( monitoring + ?dr?ba ) \* - myozit?da \* - ka?e?, hor??ka, pneumonit?da ? u det? \* - hepatotoxicita a? ci. pe?ene ? dlhodob? pod?vanie vysok?ch d?vok \* - « leukopenick? a emetog?nny ??inok \* • monitoring plazmatickej koncentr?cie MTX ? v?znam - ª d?vky ? kontrola dosiahnutia dostato?ne vysokej plazmatickej koncentr?cie \* - v?asn? predikcia ak?tnej toxicity \* - « d?vky ? predikcia ??inku \* • M? ? MTX ? reverzibiln? inhib?tor thymidyl?t syntet?zy = > inhib?cia dUMP ¨ dTMP = > inhib?cia tvorby thymid?nu = > z?stava tvorby DNA a \* tRNA \* - reverzibiln? inhib?tor dihydrofol?t redukt?zy = > blok?da redukcie dihydrofol?tu na tetrahydrofol?t = > vy?erpanie z?sob \* endog?nneho tetrahydrofol?tu = > z?stava tvorby pur?nov a pyrimid?nov ( T ) = > z?stava tvorby DNA a tRNA \* • M? ? leukovor?n ? konverzia na endog?nne fol?ty = > ª extra- a intracelul?rne fol?ty ? kompetit?vne vytesnia MTX z v?zby na thymidyl?t \* syntet?zu = > ª aktivita thymidyl?t syntet?zy = > ª tvorba endog?nneho dihydrofol?tu ? kompetit?vne vytesn? MTX z v?zby \* na dihydrofol?t redukt?zu = > obnova ?innosti cyklu kyseliny listovej \* \* 2. 6-merkaptopur?n ( 6-am?nopur?n ) \* • anal?g ( antagonista ) pur?nov \* • deriv?t adenos?nu a hypoxanth?nu ( 6-hydroxypur?n ) \* • M? ? antagonista tvorby pur?nov de novo ? men? sa na thiopur?nov? nukleotidy, ktor? sa nedaj? pou?i? na tvorbu DNA a RNA, nie je mo?n? ani \* interkonverzia medzi pur?nmi \* • I ? ak?tna lymfoblastick? leuk?mia ? u det? \* - im?nosupres?vum \* • toxicita ? kostn? dre? ? neutrop?nia, trombocytop?nia \* - emetog?nny ??inok \* • genetick? polymorfizmus - « aktivita thiopurin-S-metyltransfer?zy ( « inaktiv?cia 6-merkaptopur?nu na ne??inn? metylmerkaptopur?n ) ¨ \* kumul?cia thioguan?nov?ch nukleotidov ¨ ª toxicita = > nutn? zn??i? d?vky 6-merkaptopur?nu \* - ª aktivita thiopurin-S-metyltransfer?zy ¨ nedostato?ne ??inn? farmakoterapia a? rezistencia \* • prevencia komplik?ci? lie?by ? stanovenie metylmerkaptopur?nu v erytrocytoch ? odhal? ª/« aktivitu enz?mu a odhal? nespolupr?cu pacienta \* - monitoring plazmatick?ch koncentr?ci? 6-merkaptopur?nu ( « a? 0 ) - odhal? nespolupr?cu pacienta \* • inhib?cia xantinoxid?zy ( alopurinol ) = > « biodegrad?cia 6-merkaptopur?nu ( na kyselinu thiomo?ov? ) = > ª toxicita \* \* 3. 5-fluorouracil \* • anal?g ( antagonista ) pyrimid?nov \* • M? ? ako 5-fluorourid?n monofos?t sa inkorporuje do RNA a inhibuje jej funkcie \* - ako 5-flurodeoxyurid?n monofosf?t kovalentnou v?zbou na thymidyl?t syntet?zu inhibuje tvorbu DNA \* - z?vis? na plazmatickej koncentr?cii 5-fluorouracilu a dobe expoz?cie \* • i.v. ( first-pass efekt ) \* • I ? lie?ba adenoca. GIT, prsn?ka, ca. hlavy a krku, kolorekt?lneho ca. \* • toxicita ? mozo?kov? ataxia ( neurotoxick? metabolit ? flurocitr?t ) \* - ?tlm kostnej drene ? megaloblastov? an?mia ( 14 dn? po za?iatku lie?by ) \* - p.o. a enter?lna mukozit?da \* • biochemick? modul?cia ? kombin?cia = 5-fluorouracil + leukovor?n ( najprv ) ( + metotrex?t ) - synergizmus = leukovor?n ( tvorbou endog?n. \* fol?tu-N5, N10-metyl?n-tetrahydrofol?t ) zosiluje v?zbu 5-fluorodeoxyurid?n monofosf?tu ( z 5-fluorouracilu ) na \* thimidyl?t syntet?zu \* \* \* leukovor?n ¨ ª N5,N10-metyl?n-tetrahydrofol?t \* + « zvy?uje stabilitu komplexu \* 5-fluorouracil ¨ 5-fluorodeoxyurid?n monofosf?t ?------------ ¨ v?zba na thymidyl?t syntet?zu \* « \* stabiln? trojzlo?kov? ( tern?rny ) komplex s ve?mi pomalou disoci?ciou = > \* zosilen? cytotoxick? ??inok 5-fluorouracilu \* \* 4. 6-thioguan?n \* • antagonista pur?nov \* • M? ? inkorporuje sa do NK v podobe bioakt?vnych metabolitov \* • I ? p.o. - lie?ba leuk?mie \* • N? ? myelotoxicita \* \* 5. fludarab?n \* • antagonista pur?nov \* • M? ? blok?tor adenos?n deamin?zy \* • I ? lie?ba malign?t lymfatick?ho syst?mu ( T-lymfocyty s? citlivej?ie ) \* • r?chla a dlhodob? remisia, p?sob? na bunky i v k?udovej f?ze \* • N? ? myelosupresia, oportunn? infekcie ( n?sledok dlhodobej im?nosupresie ) \* \* 6. cytoz?n arabinozid \* • antagonista pyrimid?nov \* • deriv?t deoxycytid?nu ? s arabin?zou namiesto rib?zy a deoxyrib?zy \* • intracelul?rne je premenen? na akt?vny cytotoxick? cytoz?n arabinozid trifosf?t \* • M? ? kompetit?vna inhib?cia DNA-polymer?zy \* • f?zovo ?pecifick? ??inok ? hlavne v pozdn? S-f?ze = > z?vis? na dobe expoz?cie bunky vo?i ??innej l?tke \* • kontinu?lne i.v. inf?zia / pravidelne intermitentne pod?van? i.v. injekcie \* • intratek?lne ? neprenik? dostato?ne cez hematoencefalick? bari?ru ( HEB ) \* - I ? leukemick? / lymfoidn? infiltr?cia CNS \* - ª d?vky = > k??e, alter?cia ment?lneho stavu \* • I ? induk?n? a udr?ovacia lie?ba ? ak?tne leuk?mie \* - blastick? zvraty chronickej myeloidnej leuk?mie \* - nehodgkinsk? lymf?my s vy???m stup?om malignity \* • toxicita ? emetog?nny vplyv, stomatit?da, ?tlm kostnej drene \* \* MITOTICK? JEDY ( rastlinn? alkaloidy ) \* \* 1. deriv?ty z rodu Vinca \* • M? ? v?zba na tubul?n, ktor? tvor? deliace vretienko = > ?kry?taliz?cia tubul?nug a rozpustenie deliaceho vretienka = > zastavenie bune?n?ho \* delenia \* • i.v. \* • vinkrist?n ? I ? lie?ba ca. prsn?ka, lymf?mov \* - induk?n? lie?ba ALL ( v kombin?cii ) \* - pred??en? biologick? polo?as elimin?cie = > ª toxicita \* - toxicita ? neurotoxick? ( perifern? neuropatia, auton?mna a centr?lna neuropatia ) \* - podko?n? nekr?zy ( pri extravaz?lnej aplik?cii ) \* - viac toxick? vo?i GIT \* - p??cne ?a?kosti ( dyspnoe s bronchokonstrikciou ) \* • vinblast?n ? I ? Hodgkinova choroba \* - testikul?rny ca. \* - toxicita - « neurotoxicita \* - priame po?kodenie tkaniva pri preniknut? etravaz?lne \* - myelosupresia \* \* 2. etopozid ? podofylotox?n ( z kme?a mandragory ) \* • M? ? tvorba tern?rneho komplexu s DNA a topoizomer?zou II = > br?nia oddeleniu po?koden?ch vl?kien DNA = > antiprilifera?n? ??inok ? \* f?zovo ?pecifick? ( v S a G2-f?ze = maxim?lna aktivita topoizomer?zy II ) \* • I ? solidn? tumory ( ca. p??c ? vr?tane malobune?n?ho, testikul?rny ca., pokro?ily lymf?m, Hodgkinova choroba ) \* • toxicita - myelosupresia \* - mukozit?da \* - z?vis? na plazmatickej koncentr?cii \* • ª v?zba na plazmatick? bielkoviny = > vytes?uje bilirub?n \* \* 3. taxany ? paklitaxel ( taxol ), docetaxel ( z tisu = taxus ) \* • jedny z najsilnej??ch cytostat?k \* • M? ? v?zba na tubul?n v mikrotubuloch = > polymeriz?cia tubul?nu na stabiln? mikrotubuly, ktor? str?caj? p?vodn? funkciu \* • I ? metastatick? ovari?lny ca., ca. prsn?ka \* - ca. hlavy a krku, Kaposiho sark?m \* • toxick? ??inky ? neutrop?nia ( z?vis? na d?vke ) \* - alop?cia, neuropatia, mukozit?da, retencia vody \* \* CYTOTOXICK? ANTIBIOTIKA \* \* 1. antracykl?ny ? doxorubic?n ( adriamyc?n ) \* • zdroj = Streptomyces percetius \* • M? ? interkal?cia ( vmedzerenie ) sa medzi p?ry b?z DNA a blok?da funkcie hlavne topoizomer?zy II = > inhib?cia transkripcie a replik?cie DNA \* a RNA \* • i.v. aplik?cia \* • I ? v kombin?cii ? nehodgkinsk? lymf?m, Hodgkinova choroba, mnoho?etn? myel?m, ak?tna lymfoblastov? a myeloidn? leuk?mia \* - solidn? tumor ? ca. prsn?ka, osteosark?m... \* - v?potok v intrapleur?lnej a intraperitone?lnej dutine ? alternat?vna lie?ba \* • toxicita ? kardiotoxicita ? tvorba kysl?kov?ch radik?lov ( vplyvom Fe z myoglob?nu a hemoglob?nu ) = > peroxid?cia lipidov = > po?kodenie \* myokardu \* - prevencia ? chel?totvorn? lie?ivo - dexrazoxan \* - myelosupresia ? neutrop?nia, trombocytop?nia ( z?visia na d?vke ) \* - l?zie v ?stnej dutine ? doxorubic?n sa vylu?uje do sl?n \* - emetog?nny ??inok ( lie?ba ? antagonisti 5-HT3-receptorov ), GIT-?a?kosti \* - alop?cia \* - recall fenom?n = ª riziko postradia?n?ch l?zi? v exponovanej oblasti v d?sledku radia?nej terapie \* • liposom?lna liekov? forma ? predl?uje dobu cirkul?cie cytostatika v krvnom obehu \* - lie?ba Kaposiho sark?mu pri AIDS \* \* 2. polypeptidov? ATB ? bleomyc?n \* • zdroj = Streptomyces verticillus \* • M? ? br?ni inkorpor?cii thymid?nu do DNA + fragment?cia DNA = > zastavuje pokra?ovanie bune?n?ho cyklu cez f?zu G2 a M \* • I ? lymf?my, testikul?rny ca., spinocelul?rny ca. hlavy a krku \* • toxicita ? hor??ka ( + dehydrat?cia a hypotenzia ) \* - ?a?k? anafylaktoidn? reakcia \* - palmarna hyperkerat?za a puch??e \* - p??cna fibr?za \* \* OSTATN? CYTOSTATIKA \* \* 1. deriv?ty platiny \* • modul?tor toxicity = amifostin ? kr?tkodob? i.v. inf?zia pred aplik?ciou cytostatika \* - intracelul?rne inaktivuje radik?ly a kovalentne via?e alkyluj?ce l?tky a zl??eniny platiny bez redukcie ich cytostatick?ho \* ??inku \* • cisplatina ? M? ? ako alkyla?n? l?tky \* - ni?? bunky vo v?etk?ch ?t?di?ch bune?n?ho cyklu \* - I ? ca. urogenit?lneho syst?mu ( testes, ov?ri?, mo?ov? mech?r ) - v kombin?cii ( + vinblast?n, bleomyc?n, doxorubic?n ) \* - tumor v ORL-oblasti \* - toxicita ? patr? k najsilnej??m emetog?nom \* - nefrotoxicita ? ak?tna tubul?rna nekr?za ( z?vis? na d?vke ) \* - ototoxicita = > max. 2 ƒÊg/ml \* - mus? by? zabezpe?en? hydrat?cia a diur?za ? pred lie?bou + 24 hod. po skon?en? lie?by \* • karboplatina ? zl??enina platiny 2. gener?cie \* - I ? solidn? tumory \* - toxicita ? ni??ia nefrotoxicita a neurotoxicita \* - myelosupresia \* - slab?? emetog?n \* • oxaliplatina ? zl??enina platiny 3. gener?cie \* - N? ? mierna myelosupresia \* - perifern? neuropatia ( dysest?zia, parest?zia ) ( z?visl? na d?vke ) \* \* 2. asparagin?za \* • enz?m izolovan? z E. coli \* • M? ? zni?uje plazmatick? koncentr?ciu asparag?nu a glutam?nu ( ?iasto?ne ) = zdroje AMK pre bune?n? rast n?dorov?ch buniek \* • I ? lie?ba ALL ? deti , dospel? \* • toxicita ? po?kodenie funkcie pe?ene, pankreatit?da \* - poruchy zr??ania krvi \* - neurotoxicita \* - alergick? reakcie \* \* 3. inhib?tory topoizomer?zy I \* • inhibuj? tvorbu DNA \* • irinotekan ? I ? kolorekt?lny ca. \* • topotekan ? I ? kolorekt?lny ca. \* - ca. ov?ri? rezistentn? na cisplatinu \* • N? ? hna?ky \* \* 4. INF-ƒ¿ \* • I ? r?zne malign? n?dory ? Kaposiho sark?m pri AIDS \* \* HORM?NY \* \* - via?u sa na receptory v n?dorov?ch bunk?ch = > ve?kos? odpovede bunky na lie?bu z?vis? na obsahu receptorov v bunke \* - receptory ?pecifick? pre estrog?ny ? v estrog?n-pozit?vnom ca. prsn?ka \* - receptory ?pecifick? pre gestag?ny \* - receptory ?pecifick? pre androg?ny ? v ca. prostaty \* - receptory ?pecifick? pre kortikoidy ? v prednizon-senzit?vnych lymf?moch \* \* 1. glukokortikoidy \* • prednizon, (metyl)prednizolon \* • I ? lie?ba ak?tnej leuk?mie, lymf?mov a in?ch hematologick?ch malign?t \* - pokro?il? ca. prsn?ka \* • sp?sobuj? rozpad lymfocytov a zmen?enie lymfatick?ch uzl?n \* \* 2. anal?ga ( agonisti ) gonadoliber?nu ( GnRH ) \* • goserel?n, buserel?n \* • inhibuj? sekr?ciu GnRH a tvorbu estrog?nov a androg?nov ( pri kontinu?lnom pod?van? ) \* • I ? paliat?vna lie?ba ? ca. prostaty \* \* 3. antiandrog?ny \* • flutamid \* • nesteroidn? l?tka \* • br?ni ??inku testoster?nu na cie?ov? tkanivo ( inhibuje vychyt?vanie testoster?nu bunkami cie?ov?ho tkaniva a intracelul?rnu v?zbu testoster?nu na receptor ) \* • I - lie?ba prostaty \* \* 4. antiestrog?ny \* • tamoxifen \* • M? ? kompetit?vny inhib?tor estrog?nov?ch receptorov ( s??a?? s estradiolom o v?zbu na estrog?nov? receptor ) \* - zni?uje angiogen?zu \* • 10x « afinita k receptorom oproti estrog?nu = > nutn? pred lie?bou potla?i? prirodzen? zdroje estrog?nov \* = > ??innej?? pri ovarekt?mii a po menopauze \* • parci?lny agonista = > br?ni osteol?ze a zni?uje koncentr?ciu cholesterolu \* \* 5. inhib?tory enz?mov \* • anastrozol ? inhib?tor aromat?zy = > inhibuje tvorbu estradiolu v perifern?ch tkaniv?ch u postmenopauz?lnych ?ien ( inhib?cia premeny \* androstendionu na estron ) \* - I ? pri nedostato?nej ??innosti tamoxif?nu \* • am?noglutethimid ? podobn? ??inok \* \* 6. estrog?ny \* • v substitu?n?ch d?vkach stimuluj? rast n?doru prsn?ka a endometria ( tkaniv? s estrog?nov?mi receptormi ) \* • vo ª d?vkach zastavuj? rast n?doru \* • androg?ny stimuluj? rast n?doru, estrog?ny tlmia rast n?doru redukciou tvorby androg?nov: \* \* estrog?ny ?-------------- ¨ ª androg?ny ?----------------- ¨ª rast ca. prostaty \* - + \* REZISTENCIA NA CYTOSTATIKA \* \* - prim?rna ? na 1. chemoterapiu \* - sekund?rna ? vyvolan? predo?lou chemoterapiou = > perzistencia / relabs malignity \* - ovplyv?uje f?za bune?n?ho cyklu ( ve?a buniek v G?-f?ze ) \* \* - mechanizmy vzniku: \* • zmeny farmakokinetiky - « vstup, ª eflux lie?iva z bunky, « aktiv?cia, ª inaktiv?cia lie?iva \* • zmeny farmakodynamiky - ª repar?cia po?kodenej cie?ovej molekuly, amplifik?cia cie?ovej molekuly ¨ rezistentn? makromolekula ( ª aktivita \* dihydrofol?t-redukt?zy ? metotrex?t, zmena tubul?nu ? deriv?ty z rodu Vinca ) \* \* - MDR = mnohopo?etn? rezistencia ? expresia transmembr?nov?ho P-glykoprote?nu = > ª eflux ( akt?vny transport ) cytostat?k z buniek \* - modul?tory MDR = blok?tory Ca2+-kan?lov, cyklospor?n A, tamoxif?n, chinid?n \* \* \* \* CIELEN? LIE?BA V ONKOL?GII \* \* - nepo?kodzuje DNA buniek, ale ovplyv?uje regula?n? a sign?lne prote?ny \* \* 1. diferencia?n? terapia \* • tretinoin ( retinoidy ) \* • M? ? diferenci?cia n?dorov?ch buniek, ktor? vedie k bune?nej smrti alebo apopt?ze \* • I ? melan?m \* \* 2. antiangin?zna terapia \* • bevacizumab ? monoklon?lna protil?tka proti VEGF \* • M? ? inhib?cia angiogen?zy v n?dore = > inhib?cia dod?vky ?iv?n a O ? do n?doru \* • I ? kolorekt?lny ca., bronchog?nny ca. \* \* 3. monoklon?lne protil?tky proti ERF ? cetuximab \* • M? ? antagonisti receptoru pre ERF = > inhibuj? aktiv?ciu onkog?nu \* • I ? kolorekt?lny ca. - ?. 2. V. \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* ANTIMYKOTIKA \* \* POLY?NOV? ANTIMYKOTIKA \* \* - M? ? schopnos? zabudova? sa do biologickej membr?ny ( v?zba na ergosterol ) = > porucha permeability = > fungic?dny efekt \* \* - syst?mov? \* 1. amfoteric?n B \* • naj??innej?ie antimykotikum; antibiotikum, antivirotikum \* • naj?ir?ie spektrum ??inku ? hlavne kandida, kryptokoky, aspergilus, mukory \* • najmen?? v?skyt rezistencie ( skr??en? rezistencia s ostatn?mi poly?nov?mi antimykotikami ) \* • fungic?dny M? ? v?zba na ergosterol bune?nej steny mikromyc?t + rozru?enie ich integrity \* • obrovsk? distribu?n? objem ( ª v?zba na membr?nov? ?trukt?ry ? cholesterol ) \* • zle prenik? do hor?ie prekrven?ch tkan?v a telesn?ch tekut?n ( likv?r, mo? ) \* • N? ? ak?tne ? infikuje tvorbu PGE ? = > hor??ka, t?esavka, rigor, nauzea a zvracanie; bolesti hlavy, svalov a k?bov; koliky, \* hna?ky; alergick? ( anafylaktick? ) reakcie; tromboflebit?da v mieste aplik?cie \* - chronick? ? nefrotoxicita ? priamy vazokonstik?n? ??inok na kapil?ry glomerulov tlmia blok?tory Ca2+-kan?lov \* ( verapamil ) alebo flucytoz?n \* - neurotoxicita \* - normocyt?rna normochromn? an?mia ( inhib?cia tvorby erytropoet?nu ) \* • iba i.v., pred 1. d?vkou sa m? poda? testovacia d?vka, po ktorej sa pacient pol hodiny sleduje \* • KI ? ren?lna insuficiencia, 1. trimester tehotenstva, lakt?cia \* • I ? ?.V. - aspergilov? infekcia, kandid?za, kryptokokov? infekcia, mukormyk?za, transplant?cia, AIDS \* - empirick? lie?ba ? syst?mov? a hlbok? mykotick? infekcie ? ?ivot-ohrozuj?ce, progres?vne \* - prevent?vne ? febriln? neutrop?nia ? pacienti preva?ne po protin?dorovej lie?be lie?en? ?irokospektr?lnymi ATB \* - po transplant?cii org?nov ( pe?e?, obli?ky, srdce, kostn? dre? ) \* • interakcie ? antimykotick? synergizmus s flucytoz?nom = > « d?vky amfoteric?nu B \* - nedoporu?uje sa kombin?cia s azolov?mi antimykotikami ( antagonizmus ??inku ) \* \* - lok?lne \* 1. nystat?n \* • fungistatick? a fungic?dny ??inok \* • I ? vulvovagin?lne infekcie ? bakt?rie, trichomon?dy, pliesne ( aspergilus ), kvasinky \* - lie?ba infekci? v mo?ovom trakte \* - povrchov? kandid?za \* • vagin?lne globule, tablety \* • lie?ba oboch sexu?lnych partnerov, nutn? sexu?lne abstinencia \* \* 2. natamyc?n \* • fungistatick? ??inok \* • ?irok? spektrum h?b ? hlavne kandidy, Trichomonas vaginalis \* • I ? vaginitis ? C. albicans ? 1 t??de?, nutn? lie?i? v?etk?ch sexu?lnych partnerov \* - balanitis \* - povrchov? dermat?zy \* • kr?m, vagin?lne globule \* • lok?lna lie?ba trv? 14 dn? \* \* ANTIMETABOLITY \* \* 1. flucytoz?n ( 5-fluorocytoz?n ) \* • syst?mov? antimykotikum \* • ?zke spektrum ??inku ? kandidy, Cryptococcus neofomans, patog?ny chromomyk?zy ( Phialophora, Cladosporium ) \* • M? ? ako 5-fluorouracil ( po deamin?cii adenos?ndeamin?zou v cie?ovej bunke ) je inkorporovan? do RNA = > inhibuje \* synt?zu NK \* - zabuduje sa do DNA = > inhibuje replik?ciu DNA ( antagonista cytoz?nu ) \* • fungistatick? ??inok; « d?vky ? blokuje adhez?vnu schopnos? kandid na sliznici \* • prenik? do v?etk?ch tkan?v a telesn?ch tekut?n ( likv?r, placenta, matersk? mlieko ) \* • N? ? granulocytop?nia, prechodn? zv??enie pe?e?ov?ch testov, intolerancia v GIT \* • dobr? resorbcia z GIT \* • p.o., i.v. \* • KI ? poruchy krvotvorby \* • I ? chromomyk?za, kr?tkodob? lie?ba mykotick?ch infekci? mo?ov?ch ciest ? monoterapia \* - org?nov? kandid?za, kryptokok?za ( aj vn?trolebn? ), blastomyk?za ? v kombin?cii ( s amfoteric?nom B alebo azolov?mi \* antimykotikami ) \* • interakcie ? lieky, ktor? obmedzuj? ren?lne vylu?ovanie 5-fluorocytoz?nu = > zvy?uj? toxicitu 5-fluorocytoz?nu \* - alopurinol ? zni?uje myelotoxicitu \* - cytoz?n arabinozid ? kompetit?vny inhib?tor ??inkov 5-fluorocytoz?nu \* - amfoteric?n B / azolov? antimykotik? ( ketokonazol, flukonazol ) - synergizmus \* \* AZOLOV? ANTIMYKOTIKA \* \* - syst?mov? \* - imidazolov? ( star?ie ) - ketokonazol \* - triazolov? ( nov?ie ) - flukonazol \* - fungostatick? ??inok \* - M? ? blokuj? cytochr?m P-450 = > « aktivita C-14-ƒ¿-demetyl?zy = > inhib?cia konverzie lanosterolu na ergosterol = > inhib?cia \* tvorby ergosterolu ( v?zbou na cyt. P-450 ) v membr?ne h?b ( mikromyc?ty ) = > blokuj? u \* dimorfn?ch h?b morfogen?zu z kvasinkovej do myceli?lnej formy \* - KI ? precitlivelos? na azolov? antimykotik? \* - I ? hlavne kandidov? infekcie \* - interakcie ? po?etn? ? metabolizuj? sa v pe?eni v mikrozom?lnom syst?me s cytochr?mom P-450 \* \* 1. ketokonazol \* • ?irok? spektrum ? kandidy, ( kryptokoky, aspergilus, G+ bakt?rie ( Bacillus, enterokoky, stafylokoky, pyog?nne streptokoky \* ), H. pylori ) \* • lipofiln? \* • v?znamne sa kumuluje v ko?i ? pretrv?va a? 5 dn? po vysaden? lie?by \* • I ? infekcia ko?e, vlasov a nechtov sp?soben? kvasinkami alebo dermatofytmi ( ak sa nedaj? lie?i? topicky vzh?adom k ich \* lokaliz?cii, rozsahu a h?bke alebo pri ne??innosti topickej lie?by ) \* - kvasinkov? infekcie GIT \* • lok?lne i celkovo \* • N? ? ?a?k? poruchy pe?ene \* • inhibuje cytochr?m P-450-dependentn? monooxygen?zu a t?m i biotransform?ciu r?znych lie?iv \* \* 2. flukonazol \* • hydrofiln?, najvy??? terapeutick? index, najmenej N? a liekov?ch interakci? \* • lok?lne i celkov? antimykotikum \* • inf?zia, mas?, tablety \* • inhib?cia tvorby bune?nej steny obmedzuje koloniz?ciu slizn?c a adh?ziu kand?d na endotel, umel? povrchy ( kat?ter, chlop?ov? a klbn? n?hrady ) \* • spektrum ? kandidy, kryptokoky, dermatofyty \* • dobr? prienik do v?etk?ch tkan?v a telesn?ch tekut?n ( likv?r, placenta, matersk? mlieko ) \* • dlhodob? depozit? v ko?i a nechtoch \* • N? ? bolesti hlavy, GIT-?a?kosti, ko?n? exant?m, asymptomatick? zv??enie ALT \* - ?astej?ie ko?n? zmeny a? exfoliat?vna dermatit?da ( Stevensov-Johnsonov sy. ) - pri AIDS \* • I ? kryptokok?za ? meningitis, p??cna, ko?n? \* - kandid?za ? org?nov?, vagin?lna \* - pacienti HIV+, po transplant?cii, po onkologickej terapii ? aj prim?rna a sekund?rna prevencia ( deti aj dospel? ) \* - dermatomyk?zy \* - syst?mov? endemick? myk?zy \* • synergizmus s flucytoz?nom, preva?ne antagonizmus s amfoteric?nom B \* \* - lok?lne \* - d?le?it? dermatologika, gynekologika \* \* 1. klotrimazol \* • imidazolov? antimykotikum, dermatologikum, gynekologikum \* • fungistatick? a? fungic?dny ??inok na proliferuj?ce huby, kvasinky a pliesne \* • nep?sob? na sp?ry ( kon?die ) \* • bakt?riostatick? ??inok na v???inu G+ bakt?ri? \* • sekund?rna rezistencia sa vyv?ja ve?mi pomaly \* • M? ? blokuje v?zbu ergosterolu na cytochr?m P-450 = > ovplyv?uje permeabilitubune?nej steny citliv?ch mikroorganizmov \* = > porucha enzymatick?ch pochodov v bunke = > akumul?cia toxick?ch perxidov \* • I ? vulvovagin?lne myk?zy ? Candida albicans \* - dermatit?dy ? dermatofyt?zy, kandid?zy, keratomyk?zy, paronychie, interdigit?lne myk?zy \* - balanit?dy \* • vagin?lne globule, kr?m \* • globule sa nesm? u??va? v 1. trimestri tehotenstva, kr?m sa nesmie aplikova? na prsia v obdob? lakt?cie \* • priemern? lie?ba ? 2-4 t??dne \* \* OSTATN? SYST?MOV? ANTIMYKOTIKA \* \* 1. grizeofulv?n \* • benzofur?nov? antimykotikum \* • fungistatick? ??inok \* • M? ? denaturuje bune?n? cytoskelet ( zni?uje kontraktilitu mitotick?ho vretienka ) - mikrotubul?rny jed = > inhibuje mit?zu ( inhib?cia proteosynt?zy, synt?zy mRNA a tvorby bune?nej steny ) = > blok?da prolifer?cie h?f, pr?padne s? nefunk?n? a deformovan? ( curling efekt ) = > zastav? mno?enie pliesn? v ko?i a jej adnex?ch a postupn?m odstr?nen?m ( exfoli?ciou ) star?ch vrstiev dorast? sdrav?, neinfikovan? ko?a \* • ?zke spektrum ??inku ? iba dermatofyty \* • ve?mi vz?cne vznik? rezistencia, nie je skr??en? rezistencia k in?m antimykotik?m \* • mus? sa poda? p.o. ( lep?ia resorbcia v GIT po tu?nom jedle ), k miestu p?sobenia mus? dospie? krvnou cestou \* • uklad? sa v mieste p?sobenia \* • skr??en? alergia s penicil?nom! \* • nevhodn? pri ?a?kom po?koden? pe?ene, porf?rii, SLE, v tehotenstve, v obdob? lakt?cie, u novorodencov \* • doporu?uje sa mu?om oddiali? po?atie ? v priebehu terapie a 6 mesiacov po skon?en? lie?by ( riziko naru?enia delenia chromoz?mov pri mit?ze ) \* • I ? lie?ba lok?lnych infekci? \* - myk?za nechtov \* • N? ? nie s? ?ast? , ani v??ne \* - GIT-?a?kosti ( dyspepsia, nechutenstvo, nevo?nos?, hna?ky ) \* - bolesti hlavy, neurologick? prejavy ( ospalos? / nespavos?, z?vraty, stavy zm?tenosti s poruchami koordin?cie, « \* schopnos? koncentr?cie, poruchy videnia, parest?zia ) \* - leukop?nia ? nutn? kontrola krvn?ho obrazu \* - exant?m, fotosenzibilita, porucha metabolizmu porfyr?nov \* - po?kodenie hepatocytov s cholest?zou \* - interstici?lna nefrit?da, protein?ria \* - vznik / zhor?enie SLE \* • p?sobenie grizeofulv?nu zv???uje s??asn? podanie lok?lnych antimykotik \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* AMFENIKOLY \* \* chloramfenikol \* • ?irokospektr? bakt?riostatick? ATB \* \* • M? ? siln? inhib?tor synt?zy mikrobi?lnych prote?nov v?zbou na riboz?my( 50S podjednotku ) \* \* • spektrum ??inku ? v???ina aer?bnych G+ ( pneumokoky, streptokoky, stafylokoky, enterokoky ) \* a G- bakt?ri? ( meningokoky, H. influenzae, salmonel?za, gonokoky, brucely ) \* - G+ a G- anaer?by - Bacteroides fragilis, rickettsie, chlam?die,mykoplazmata \* \* • parenter?lne ( v ?ivot-ohrozuj?cich stavoch ), p.o. - r?chla a ?pln? resorbcia \* \* • prenik? do v?etk?ch tkan?v a tekut?n ? do CNS, likv?ru, mlieka \* \* • mal? distribu?n? objem ? 50% v?zba na plazmatick? bielkoviny \* \* • I ? salmonelov? infekcia s t?fusom \* - meningit?da, epiglotitis, pneum?nia ? H. influenzae ? rezistentn? na ampicil?n \* - meningokokov? / pneumokokov? infekcia CNS pri alergii na ƒÀ-lakt?mov? ATB \* - mozgov? absces \* - ?a?k? anaerobn? infekcie ( Bacteroides fragilis ) \* \* • N? ? porucha dozrievania erytrocytov ? takmer v?dy pri d?vke 50 mg/kg/de? \* - po vysaden? lie?by vymizne \* - nem? vz?ah k aplastickej an?mii \* - aplastick? an?mia ? geneticky podmienen?, nez?visl? na d?vke ani d??ke lie?by \* chloramfenikolom \* - irevrzibiln?, fat?lna, m??e prejs? do leuk?mie \* - vz?cne \* \* • ª toxicita, vzh?adom k dostupnosti in?ch ATB ( cefalospor?ny ) = > m?lo indik?ci? pre pou?itie ? \* v ?iadnej indik?cii nie je liekom 1. vo?by ( m?lo bezpe?n? ATB ) \* \* • KI ? porucha funkcie pe?ene a obli?iek u nezrel?ch novorodencov ? metabolizuje sa v pe?eni; \* inhibuje pe?e?ov? metabolizmus mnoh?ch liekov = > ª ??inok a toxicita liekov; vylu?uje \* sa obli?kami do mo?u \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* TETRACYKL?NY \* \* - ?irokospektr? bakt?riostatick? ATB ? ??inok z?visl? na ?ase expoz?cie antibiotikom = > cie ? d?vkovania = vytvori? \* dostato?ne ve?k? plochu pod krivkou ??inn?ch ( na plazmatick? bielkoviny \* neviazan?ch ) koncentr?ci? nad minim?lnymi inhibi?n?mi koncentr?ciami \* \* - klinicky v?znamn? postantibiotick? ??inok \* \* - M? ? siln? inhib?tor synt?zy mikrobi?lnych prote?nov v?zbou na riboz?my ( 30S podjednotka ? blokuje v?zbu \* aminoacyl-tRNA na akceptorov? miesto komplexu mRNA s riboz?mom ) \* \* - ?irok? spektrum ??inku ? G+ a G- bakt?rie, mykoplazma pneumoniae, chlam?die, leptospira ( spiroch?ty ) \* \* - mal? riziko vzniku rezistencie ? v???ina G- aerobn?ch ty?iek, G+koky ( stafylokoky, streptokoky, pneumokoky ), \* gonokoky, Bacteroides fragilis \* - skr??en? \* - mechanizmy vzniku - « influx alebo ª eflux ATB z buniek \* - « pr?stup ATB ku riboz?mom \* - enzymatick? inaktiv?cia tetracykl?nov \* \* - dobr? absorbcia bez pr?tomnosti potravy = > p.o. - nala?no - 1 hod. pred jedlom / 2 hod. po jedle \* \* - dobr? distrib?cia do tkan?v a tekut?n, zl? distrib?cia do likv?ru, ª konc. v slin?ch a slz?ch ( eradik?cia nosi?ov \* meningokoka ) \* \* - po?kodzuj? plod ( prienik placentou ) a kojencov \* \* - po?as lie?by sa nesm? jes? mlie?ne v?robky a kysl? potraviny ( antacida = Mg, Ca, AlOH ? ) ¨ chel?ty s kovmi a Ca \* = > « absorbcia tetracykl?nov v GIT \* => zhor?uj? po?kodenie kost? a zubov ? po?kodzuj? rast?ce zuby ( po?kodenie skloviny s dislok?ciou zubov ) a \* kosti ( interferencia s rastom kost? ? po?kodenie rastov?ch chrupaviek ) \* \* - I ? ?.V. - rickettsie, erlichie, chlam?die ( psitak?za, trach?m, z?paly v p?nvovej oblasti, uretritis, lymphogranuloma \* venereum ), brucely \* - Lymsk? choroba, granuloma inguinale, leptospir?za, tular?mia, antrax \* \* - KI ? tehotenstvo, lakt?cia, deti do 14 rokov \* \* - N? ? alergia, Jarish-Herrheimerova reakcia \* - sy. tukovej degener?cie v pe?eni \* - sy. po??naj?cej intrakrani?lnej hypertenzie \* - fototoxicita \* - GIT-?a?kosti ( nauzea, tlak v nadbru?ku ) \* \* - skupiny ? pred??uje sa s?rov? polo?as, zvy?uje sa v?zba na krvn? bielkoviny, zvy?uje sa antibakteri?lny ??inok \* • z?kladn? ? tetracykl?n, oxytetracykl?n \* • modifikovan? ? rolitetracykl?n \* • 2. gener?cia ? doxycykl?n ? vylu?uje sa preva?ne stolicou = > pod?va sa pri ren?lnej insuficiencii \* - dlh? biologick? polo?as = > d?vkovanie po 12 ( 24 ) hodin?ch \* • 3. gener?cia ? thiacykl?n \* \* - minocykl?n ? I - akn? \* - spektrum ? Nocardia, v?nimo?ne meticil?n/oxacil?n-rezistentn? stafylokoky ( MRSA ) \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* MAKROLIDY \* \* - M? ? inhib?tory proteosynt?zy ( v?zba na 50S podjednotku riboz?mu ) \* \* - stredne ?irok? spektrum ? G+ bakt?rie ? stafylokoky, streptokoky \* - G ? bakt?rie ? kampylobakter, legionela, toxoplazma gondi \* - anaeroby \* - intracelul?rne patog?ny ? mykoplazmata, chlam?die \* \* - rezistencia ? G+ koky ? streptokoky, stafylokoky - ?pln? skr??en? rezistencia \* \* - dobr? prienik do telesn?ch tekut?n mimo likv?r \* - intracelul?rny prienik ( do leukocytov, tkanivov?ch makrof?gov ) = > tkanivovo orientovan? farmakokinetika \* ( vy??ie koncentr?cie v tkaniv?ch ne? v krvi ) - hlavne 2. gener?cia ( azitromyc?n ) \* \* - I ? alternat?va pri alergii na ƒÀ-lakt?mov? ATB ? hlavne stafylokokov? a streptokokov? infekcie \* - kampylobakt?rov? infekcie \* - infekcie vyvolan? legionelami a intracelul?rnymi patog?nmi ( mykoplazmata, chlam?die ) - alternat?va \* tetracykl?nov ? u det? a tehotn?ch \* \* - rozdelenie: \* • 1. gener?cia ? erytromyc?n ? N? ? zl? GIT-tolerancia ? v?zba na receptor pre motil?n = > prokinetick? \* ??inok \* - ototoxicita \* - spiramyc?n ? I ? ?.V. - prenat?lna kongenit?lna toxoplazm?za \* \* • 2. gener?cia ? lep?ia zn??anlivos?, ª aktivita, « toxicita, lep?ia farmakokinetika \* - roxitromyc?n \* - klarytromyc?n ? I ? ?.V. - infekcia H. pylori ? trojkombin?cia = s inhib?torom prot?novej \* pumpy ( omeprazol ) + ?al??m ATB ( amoxicil?n ) \* - infekcia M. leprae \* - disemin?cia M. avium komplex ? pri AIDS ? kombin?cia s ?al??mi \* ( najmenej 2 ) tuberkulostatikami \* - azalidy ? azitromyc?n ? I ? infekcia H. pylori ? kombin?cia = inhib?tor prot?novej pumpy \* + deriv?t imidazolu \* - prevencia infekcie M. avium komplex ? pri pokro?ilom AIDS \* \* • 3. nov? ATB pr?buzn? makrolidom ? proti polyrezistentn?m G+ kokom ( streptokoky, stafylokoky, \* enterokoky ) \* - ketolidy - telitromyc?n \* - streptogram?ny ? dalfopristen ( streptogram?n A ) + kvinupristen \* ( streptomyc?n B ) = Synercid \* - oxazolidinony ? linezolid = rezervn? lie?ivo ? alternat?va \* penicil?nu a glykopeptidov \* - spektrum ? MRSA ( meticil?n/oxacil?n rezistentn? \* stafylokoky ) \* - multirezistentn? pneumokoky \* - enterokoky rezistentn? na \* polypeptidov? ATB ( vankomyc?n, \* teikoplan?n ) \* - streptokoky rezistentn? na makrolidy \* - I ? sepsa, infekcie doln?ch d?ch. ciest, kat?trov? \* infekcie, infekcie ko?e a m?kk?ch tkan?v \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* PROTISTAFYLOKOKOV? ATB \* \* LINKOSAMIDY \* \* - linkomyc?n, klindamyc?n \* • M? ? inhib?cia synt?zy v????ch bielkovinov?ch polym?rov v?zbou na riboz?my ( 50S podjednotka ) - ako \* erytromyc?n \* • spektrum ??inku ? oblig?tne anaeroby G+ a G- \* - klindamyc?n je potentnej?? a m??e sa pou?i? namiesto linkomyc?nu \* • bakteriostatick? ??inok \* • I ? ?a?k? anaerobn? infekcia vyvolan? Bacteroides ? v p?nvovej a vn?trobru?nej oblasti ( peritonot?da, \* absces, septick? abort ) \* - zmie?an? infekcie ? infekcia diabetickej nohy, diabetick? osteomyelit?da, osteomyelit?da sp?soben? \* Staphylococcus aureus ? v kombin?cii s ATB proti G- ty?k?m ( s am?noglykozidmi ) \* - acne vulgaris \* - alternat?va ? G+ a anaerobn? infekcie pri precitlivelosti na ƒÀ-lakt?mov? ATB \* • N? ? hna?ky = > preru?i? lie?bu \* - nauzea, kolit?da ( pseudomembran?zna ) \* - ko?n? vyr??ka \* - absces / tromboflebit?da v mieste aplik?cie \* • linkomyc?n ? minim?lna toxicita \* - ne?pln? absorbcia, hlavne skoro po jedle po p.o. podan? \* - dobre prenik? do v?etk?ch tkan?v ? kosti, leukocyty \* • klindamyc?n ? dobr? absorbcia po p.o. podan? aj v pritomnosti potravy \* - dobre prenik? do v?etk?ch tkan?v - kosti \* - ??inok nez?vis? na koncentr?cii \* • prech?dzaj? placentou, nedostato?n? prienik do lik?ru \* • « pravdepodobnos? vzniku rezistencie ? Cl. difficile, enterokoky, Nesseria, Hemofilus a ?al?ie G- bakt?rie \* - vznik? pomaly, ?asto skr??en? s makrolidmi \* \* GLYKOPEPTIDY \* \* - M? ? inhib?cia synt?zy bune?nej steny bakt?ri? v?zbou na prekurzor stenov?ho pentapeptidu \* - bakteric?dn? ATB \* - nesm? sa pou??va? k rutinnej profylaxii v chirurgii a k empirickej lie?be pri neutrop?nii z d?vodu ª rizika vzniku \* rezistencie ? enterokoky rezistentn? k vankomyc?nu ? s??asn? rezistencia na vankomyc?n a teikoplan?n \* \* 1. vankomyc?n \* • spektrum ??inku ? aerobn? a anaerobn? G+ bakt?rie ( stafylokoky ? aj rezistentn? k oxacil?nu/meticil?nu, \* streptokoky, enterokoky, Corynebacterium, Cl. difficile, Listeria ) \* • v???inou i.v. aplik?cia; po p.o. podan? ? iba minim?lna absorbcia ( lie?ba enterokolit?dy ) \* • prenik? do ascitu, peur?lnej, perikardi?lnej a synovi?lnej tekutiny, do mozgov?ho abscesu \* • ??inok nez?visl? na koncentr?cii \* • ??inok na enterokoky ? bakteriostatick?, v kombin?cii s gentamyc?nom ? bakteric?dny \* • I ? v??ne nozokomi?lne infekcie G+ bakt?riami rezistentn?mi k ƒÀ-lakt?mov?m ATB ( multirezistentn? \* Streptococcus pneumonie, stafylokoky rezistentn? k oxacil?nu, Enterococcus faecium, Corynebacterium \* jeikeium ) \* - kombinovan? lie?ba G+ infekci? koagul?za-negat?vnych stafylokokov - + gentamyc?n alebo rifampic?n \* - pseudomembran?zna enterokolit?da ? p.o. ( alebo metronidazol ) \* • N? ? sy. ?rud?ho mu?eg = z?ervenanie tv?re na krku + pruritus + hypotenzia \* - d?sledok uvo?nenie histam?nu, hlavne pri pr?li? r?chlej i.v. inf?zii \* - ototoxicita a nefrotoxicita ? zvy?uje sa pri s??asnom pod?van? ototoxick?ch a nefrotoxick?ch l?tok \* ( am?noglykozidy ) \* • indikovan? monitorovanie s?rov?ch koncentr?ci? ? ?zke terapeutick? rozmedzie \* \* 2. teikoplan?n \* • iba parenter?lne \* • spektrum ??inku ? aerobn? G+ bakt?rie \* - vy??ia ??innos? k enterokokom oproti vankomyc?nu ? v kombin?cii s gentamyc?nom ? \* bakteric?dny ??inok \* - enterokoky rezistentn? k vankomyc?nu + teikoplan?nu \* • riziko skr??enej reakcie s vankomyc?nom \* • I ? ?a?k? infekcie k?bov a kost? \* - sepsa \* - endokardit?da \* - osteomyelit?da \* - peritonit?da \* • ve?mi dlh? biologick? polo?as ( 90% v?zba na plazmatick? bielkoviny ) a lep?ia tolerancia = > kr?tkodob? ( 5 min.) i.v. inf?zia 1x/de? \* \* \* \* \* \* \* \* \* ( NITRO )IMIDAZOLY \* \* 1. metronidazol \* • M? ? inhib?cia replik?cie mikrobi?lnej DNA ? v redukovanej forme sa via?e na DNA a prote?ny \* • bakteric?dny ??inok \* • spektrum ??inku ? iba anaerobn? bakt?rie ? G-, klostr?die \* - parazity ? Trichomonas vaginalis, Entameba histolytica, Giardia intestinalis \* • p.o., i.v. \* • v?born? biologick? dostupnos? ( takmer 100% ) a distribu?n? objem, dlh? biologick? polo?as = > d?vkovac? interval = 12 hod?n \* • v?born? prienik do telesn?ch tekut?n a tkan?v ( kosti, ?l?ov? cesty, mozgov? absces, likv?r, cez placentu a matersk? mlieko ) \* • I ? ?.V. - pseudomembran?zna kolit?da ( hna?ky ? Cl. difficile ) \* - infekcia Bacteroides fragilis \* - tetanus \* - bakteri?lna vagin?za \* - mozgov? absces \* - anaerobn? infekcie m?kk?ch tkan?v \* - zmie?an? infekcie vo vn?trobru?nej a p?nvovej oblasti ? v kombin?cii s ATB proti G- ty?k?m \* - akt?vna urogenit?lna trichomon?za \* - intestin?lne protozo?lne infekcie ? giardi?za, ameb?za \* • KI ? tehotenstvo ( 1. trimester ), lakt?cia, mal? deti \* - alkohol ? metronidazol zvy?uje ??inky alkoholu ¨ disulfiramov? reakcia ¨ riziko ak?t. psychotic. reakcie \* • N? ? GIT-?a?kosti ? kovov? pachu? v ?stach, nauzea a zvracanie, hna?ka \* - poruchy CNS ? z?vrate, bolesti hlavy, poruchy sp?nku, depresia \* - dysurick? probl?my \* - ko?n? alergick? reakcie ( pruritus, urtika ) \* - poruchy krvi ? pri dlhodobom pod?van? \* - tmav? a? ?erven? mo? \* \* 2. ornidazol ? iba p.o. \* \* 3. tinidazol \* • I ? antiparazitikum ? urogenit?lna trichomon?za \* - zmie?an? trichomon?dov? a kandidov? infekcie \* - lambli?za \* - ameb?za ? v?etky formy \* - bakteri?lna vagin?za \* \* OSTATN? CHEMOTERAPEUTIKA \* \* = mo?ov? dezinficiencia \* - I ? mo?ov? infekcie \* \* 1. nitrofuranto?n \* • nitrofurany \* • M? ? inhib?cia synt?zy mikrobi?lnej DNA ( interferencia s bakteri?lnou DNA ) \* • spektrum ??inku ? E. coli, Klebsiela, Enterobacter, enterokoky, stafylokoky \* • I ? prevencia a lie?ba infekci? dut?ch mo?ov?ch ciest \* • dobr? resorbcia po p.o. aplik?cii \* • terapeutick? koncentr?cie vytv?ra iba v mo?i = > KI ? ren?lna insuficiencia ( netvor? dostato?ne ??inn? \* hladiny ) \* • « ??innos? pri alkaliz?cii mo?u \* • ?ast? N? ? podr??denie GIT \* - v??ne p??cne komplik?cie \* - polyneuropatia, depresia kostnej drene, chronick? akt?vna hepatit?da, dermatologick? prejavy \* \* 2. trimetoprim \* • M? ? inhib?cia metabolizmu kyseliny listovej bakt?ri? v?zbou na dihydrofol?tredukt?zu \* • spektrum ??inku ? v???ina G+ kokov a G- ty?iek, mimo Pseudomonas aeruginosa a ?al?ie pseudomon?dy \* - E. coli, Klebsiela, Enterobacter \* • rezistencia ? enterokoky, anaeroby \* • p.o. \* • prienik do telesn?ch tkan?v ( hlavne p??ca ) a tekut?n ( aj likv?r ), cez placentu, do mlieka \* • v?znamne sa odstr?ni hemodial?zou, vylu?uje sa mo?om \* • I ? prevencia a lie?ba ? ak?tne, nekomplikovan? infekcie mo?ov?ch ciest \* - supresia opakovan?ch infekci? mo?ov?ch ciest \* - prostatit?da \* - prujmy cestovate?ov \* - stredne ?a?k? pneum?nia ? Pneumocystis carinii ? v kombin?cii s dapsonom \* \* 3. methenam?n \* • nie je antibakteri?lne ??inn? \* • v kyslom pH sa ( po nieko?k?ch hodin?ch ) hydrolyzuje na formaldehyd ( antibakteri?lne ??inn? l?tka ) + ?pavok = > KI ? insuficiencia pe?ene \* • I ? chronick? infekcia mo?ov?ch ciest bez zaveden?ho kat?tru \* \* CHINOL?NY A FLUROCHINOL?NY \* \* NEFLUOROVAN? CHINOL?NY ? chinol?ny 1. gener?cie \* • kyselina oxolinov?, kyselina nalidixov?, kyselina pipemidov? ? v???inou u? prekonan? pr?pravky \* • M? ? inhib?cia synt?zy DNA \* • spektrum ??inku ? enterobakt?rie ( E. coli ) \* • I ? nekomplikovan? infekcie mo?ov?ch ciest ( ako dezinficiencia ) - E. coli a ?al?ie G- ?revn? ty?ky \* • tvoria ??inn? koncentr?cie iba v dutom priestore mo?ov?ch ciest \* • s? nahradzovan? flurochinol?nmi \* \* FLUROCHINOL?NY \* • M? ? inhib?cia synt?zy DNA ? inhib?tory DNA-gyr?zy ( zodpoved? za spr?vne zre?azenie a rozvo?nenie \* superhelik?lnej DNA v priebehu replik?cie ) a topoizomer?zy IV \* • bakteric?dny ??inok \* • ?irok? spektrum ??inku ? intracelul?rne patog?ny ( chlam?die, mycoplasma, legionela, ureaplasma \* urealyticum ) \* - G+ koky ( streptokoky ), G- koky ( Neisseria, H. influenzae, aj kmene s ƒÀ- \* laktam?zami ) \* - anaeroby, aeroby ( enterobakt?rie ) \* • rezistencia ? v???ina MRSA a anaer?by, Treponema pallidum, Enterococcus \* • v?born? vstreb?vanie po p.o. podan? ? antacida s Mg alebo Al zni?uj? resorbciu v GIT \* • ve?k? distribu?n? objem \* • dobr? prienik do tkan?v, dobr? tolerancia a skr??en? rezistencia \* • ??inok z?visl? na koncentr?cii ? v ur?itom rozmedz? plat?, ?e vy??ia koncentr?cia umo??uje dosiahn?? vy??ie ??inky \* • postantibiotick? ??inok = > interval d?vkovania = 12-24 hod. \* • I ? infekcie mo?ov?ch ciest a prostaty \* - respira?n? infekcie \* - infekcie kost?, k?bov, ko?e a m?kk?ch tkan?v \* - prevencia infekcie pri neutrop?nii ? riziko n?rastu rezistencie \* • KI - epilepsia \* - tehotenstvo, lakt?cia, deti ? riziko po?kodenia chrupaviek \* - v?nimka ? deti s cystickou fibr?zou; ?ivot-ohrozuj?ce stavy, kde pr?nos \* prevy?uje riziko \* • ! upozornenie pre pacienta ? vyl??i? fyzick? n?mahu - riziko po?kodenia svalov?ch ?liach ( Achillova \* ??acha ) \* - obmedzi? slnenie ? riziko fotosenzitivity \* • N? ? GIT-?a?kosti \* - poruchy CNS ? boles? chlavy, poruchy sp?nku, k??e \* - ko?n? alergick? prejavy ? ne?pecifick? ra?, fotosenzitivita \* \* • 1. gener?cia ? norfloxac?n ? spektrum ??inku ? G- bakt?rie ( enterobakt?rie, vibrio, N. gonorhoeae ), \* menej G+ koky \* - prirodzen? rezistencia ? anaerobn? bakt?rie \* - po p.o. podan? sa vstreb?va cca. 30-40% \* - I ? opakovan?, nekomplikovan? infekcie mo?ov?ch ciest \* - nekomplikovan? kvapavka a prujmy cestovate?ov ? ako alternat?va \* - bakteri?lna prostatit?da \* - N? - fotosenzitivita \* • 2. gener?cia ? ofloxac?n ? I ? ako norfloxac?n \* - uretrit?da a cervicit?da - chlam?die \* - nekomplikovan? kvapavka ( uretr?lna, cervik?lna forma ) \* - ª biologick? dostupnos? ( takmer 100% ) = > i.v. aplik?cia iba v pr?pade, ?e \* p.o. aplik?cia nie je mo?n? \* - ciprofloxac?n ? I ? ako ofloxac?n + infekcia Pseudomonas aeruginosa ( osteomyelit?da, \* otitis externa ) + bakteri?lna gastroenterit?da ( salmonel?zy, t?fus, \* kampylobakter ) \* - p.o., i.v., ak nie je mo?n? p.o. podanie \* - interakcie s theofyl?nom = > « d?vky theofyl?nu + monitoring plazmatickej \* koncentr?cie \* - antacida s Mg alebo Al a 2- a 3-mocn? kati?ny Fe, Zn, Cu, Mn ( ¨ \* nevstrebate?n? chel?ty ) = > « absorbcia ciprofloxac?nu v GIT = > 1-2 hod. \* odstup pred podan?m \* - pefloxac?n \* - levofloxac?n \* • 3. gener?cia ? sparfloxac?n ? spektrum ??inku ? ako predo?l? gener?cie + atypick? patog?ny \* + \*__DdeLink__17185_448795813 ª \*__DdeLink__17185_448795813 ??innos? proti G + kokom \* ( Streptococcus pneumoniae ) \* • 4. gener?cia ? spektrum ??inku ? ako predo?l? gener?cie + anaeroby \* + ª ??innos? proti G+ kokom ( Streptococcus \* pneumoniae ) = > ?respira?n?g \* fluorochinol?ny \* - trovafloxac?n ? i.v. \* - alatrofloxac?n ? p.o. \* - moxifloxac?n \* \* \* ƒÀ-LAKT?MOV? ATB \* \* - ƒÀ-lakt?mov? kruh \* \* PENICIL?NY \* \* - M? ? inhib?cia posledn?ho stup?a synt?zy bune?nej steny - v?zba na enz?my PBP ( r?zne bune?n? receptory ) ¨ acyl?cia PBP ¨ inaktiv?cia \* - inhib?cia transpeptid?z ¨ br?ni zpevneniu peptidoglyk?nu v stene prie?nymi v?zbami \* - autol?za ? aktivuj? enz?my, ktor? norm?lne riadne obmie?aj? peptidoglyk?n \* \* - r?chlo nastupuj?ci bakteric?dny ??inok \* \* - spektrum ??inku ? ?zko alebo ?irokospektr? v z?vislosti na individu?lnej l?tke, rezistencii popul?cie \* \* - dobr? prienik do biologick?ch tekut?n, mal? prienik do buniek \* - vylu?uj? sa preva?ne obli?kami = > ?prava d?vkovania pri ren?lnej insuficiencii \* - kr?tky biologick? polo?as ( 1 h ) \* - ATB s ??inkom nez?visl?m na koncentr?cii = > cie? d?vkovania = udr?a? dostato?ne dlho ??inn? koncentr?cie nad minim?lnymi inhibi?n?mi \* koncentr?ciami citliv?ch patog?nov aspo? po dobu 40% d?vkovacieho intervalu \* - nemaj? klinicky v?znamn? postantibiotick? ??inok = > nem? v?znam predl?ova? d?vkovac? intervalu \* \* - I ? respira?n? infekcie \* - lie?ba nozokomi?lnych infekci? ? monoterapia / v kombin?cii s ?al??mi ATB ( am?noglykozidy ) \* - z?klad empirickej terapie a ?al??ch klinicky v??nych komunitn?ch infekci? \* \* - N? ? org?nov? toxicita je vz?cna ? v?born? bezpe?nostn? profil ( ve?k? terapeutick? ??rka ) \* - hypersenzitivita ( reakcia z precitlivelosti ) - ko?n? reakcie, angioed?m, hor??ka, vaskulitis, eozinof?lia, anafylaktick? ?ok \* - skr??en? senzitivita medzi jednotliv?mi penicil?nmi \* \* - rezistencia ? tvorba ƒÀ-laktam?z ( chromozom?lny p?vod / plazmidy ) \* - zmena v?zbov?ch prote?nov ? PBP ( penicillin-binding proteins ) - mut?cia g?nov \* - obmedzenie prieniku bakteri?lnou stenou ( « permeabilita vonkaj?ej membr?ny bune?nej steny ) ? penicil?n nedosiahne na PBP ( enz?my ) \* \* 1. z?kladn? ( prirodzen? ) penicil?ny \* • ?zke spektrum ??inku ? G+ bakt?rie \* \* • penicil?n G = benzylpenicil?n ? iba parenter?lne ( nestabiln? v kyslom prostred? ?al?dka, zo ?al?dka sa zle vstreb?va ) \* - spektrum ??inku ? G+ koky ? streptokoky, G- koky ? meningokoky, gonokoky \* - dobre prenik? do v???iny tkan?v, z?pal zvy?uje prienik do tkan?v ( napr. CNS ) \* - I ? meningit?da ? pneumokoky, meningokoky \* - ?a?k? infekcia m?kk?ch tkan?v ? streptokoky, klostr?die \* - aktinomyk?za \* - neurosyfilis \* - N? ? anafylaktick? ?ok \* - Steven-Johnsonov sy. - ?a?k? forma poliekov?ho exant?mu, postihuje sliznice a ko?u do 30% ( peri, \* sliznica ?st, spojivky, farynx, genit?l ) \* - Lyellov sy. - v??ne ko?n? ochorenie so vznikom puch??u a v?razn?m c?rovit?m olupovan?m ko?e na \* ve?kej ploche s n?slednou infekciou a vredovaten?m a celkov?mi pr?znakmi \* - formy ? benzylpenicil?n ( G ) kry?talick? ? sodn? alebo dr?seln? so? \* - dlhotrvaj?ca i.v. inf?zia \* - ?. 1. V. - meningokokov? meningit?da \* - pneumokokov? pneum?nia \* - v??ne infekcie Streptocu?ccus pyogenes, klostr?di? \* alebo aktinomyc?t \* - proka?n- penicil?n G ? i.m. - vytv?ra ni??ie, ale dlhotrvaj?ce koncentr?cie v plazme \* - L. 1. V. - sp?la a streptokokov? tonzilofaryngit?da \* - benzathin-penicil?n G ? i.m. - vytv?ra n?zke, ale dlhodob? plazmatick? koncentr?cie \* - depotn? forma penicil?nu G \* - I ? jednor?zovo ? streptokokov? tonzilofaryngit?da \* - opakovane ? prevencia reumatickej hor??ky ( 3 t??dne ) \* \* • penicil?n V = fenoxymetylpenicil?n ? spektrum ? ako penicil?n G \* - stabiln? v kyslom prostred? ?al?dka ( vo forme dr?selnej soli ), r?chlo sa vstreb?va \* - I ? ? . 1. V. - streptokokov? ang?na ( tonzilofaryngit?da ) - alternat?va ( pri hypersenzitivite na ƒÀ - \* lakt?mov? ATB ) - makrolidy \* - stredne ?a?k? infekcia m?kk?ch tkan?v ? streptokoky, klostr?die \* - 1500 mg/de? ka?d?ch 6-8 hod. - p.o. \* - N? ? alergick? ko?n? reakcia, hna?ka, zvracanie \* \* • oxaci??n = penicil?n stabiln? vo?i stafylokokovej penicilin?ze ( rezistentn? vo?i \*__DdeLink__12427_1714684941 ƒÀ -\*__DdeLink__12427_1714684941 laktam?zam ) \* - spektrum ? Staphylococcus aureus, ?iasto?ne streptokoky \* - I ? iba infekcie sp?soben? stafylokokmi, kt. produkuj? ƒÀ -laktam?zu \* - p.o., i.v. \* - pod?va? nala?no \* \* 2. ?irokospektr? penicil?ny \* • ?irok? spektrum ??inku ? G+ a G- bakt?rie \* \* • aminopenicil?ny ? spektrum ??inku ? G+ a G- bakt?rie ? H. influenzae, E. coli \* - menej ??inn? k ƒÀ -hemolytick?m streptokokom \* - ?cinnej?ie vo?i enterokokom a Listeria monocytogenes \* - nutn? kombin?cia s inhib?tormi ƒÀ -laktam?z ( kyselina klavulanov?, sulbaktam ) => ochrana pred de?trukciou ƒÀ - \* laktam?zami \* - I ? infekcie mo?ov?ch ciest, infekcie d?chac?ch ciest \* - p.o. - amoxicil?n sa lep?ie vstreb?va z GIT ( nez?visle na potrave ) => uprednost?uje sa pred p.o. aplik?ciou ampicil?nu \* - ampicil?n ? I - meningit?da, sepsa, epiglotit?da ? H. influenzae ( neprodukuj?ci ƒÀ -laktam?zu ) \* - meningit?da, sepsa ? Streptococcus agalactiae, Listeria monocytogenes ( v kombin?cii s am?noglykozidmi ) \* - inici?lna lie?ba meningit?dy u novorodencov ( kombin?cia s cefalospor?nmi 3. gener?cie / am?noglykozidmi ) \* - inici?lna lie?ba meningit?dy u star??ch ?ud? nad 60 rokov \* - endokadit?da, sepsa ? enterokoky ( v kombin?cii s am?noglykozidmi ) \* - p.o. ( potrava zni?uje resorbciu ), i.m. - v 6 hod. intervale \* - amoxicil?n ? I ? otitis media \* - s?nusit?da \* - exacerb?cia chronickej bronchit?dy \* - p.o. - ka?d?ch 8 hod. ( pri vy???ch d?vkach ? ka?d?ch 12 hod. ) \* \* • karboxypenici?iny - spektrum ??inku ? G+ a G- bakt?rie, vr?tane Pseudomonas aeruginosa \* - G- bakt?rie rezistentn? k ampicil?nu \* - zn??en? ??innos? k enterokokom - tikarcil?n \* - nie s? odoln? vo?i ƒÀ -laktam?zam => kombinuj? sa s inhib?tormi ƒÀ -laktam?z \* - I ? pseudomon?dov? infekcie ? v kombin?cii s am?noglykozidmi - synergizmus \* - anaerobn? infekcie ? Bactroides fragilis ? ?. 2. V. - tikarcil?n ( ?. 1. V. - klindamyc?n, metronidazol ) \* - tikarcil?n ? ve?k? riziko vzniku rezistencie na monoterapiu \* - i.v. - ka?d? 4 hod. \* - N? ? alergick? ko?n? reakcia, poruchy krvotvorby, zhor?enie funkcie obli?iek, superinfekcia \* - piperacil?n ( acylureidopenicil?n ) - ?ir?ie spektrum ??inku ne? tikarcil?n ? hlavne enterokoky a Pseudomonas aeruginosa \* - i.v. ka?d? 4-6 hod. \* - hlavne v kombin?cii s tazobaktamom \* \* KOMBINOVAN? ATB S INHIB?TORMI ƒÀ -LAKTAM?Z \* \* - inhib?tory ƒÀ -laktam?z = antibakteri?lne ne??inn? l?tky, ktor? sa v?aka svojim priazniv?m farmakokinetick?m vlastnostiam dobre kombinuj? s ??inn?m \* ATB => doch?dza k roz??reniu antimikrobi?lneho spektra dan?ho antibiotika o kmene produkuj?ce ƒÀ -laktam?zy \* - iba ak je potvrden? alebo sa s vysokou pravdepodobnos?ou predpoklad? tvorba ƒÀ -laktam?z u p?vodcov komunitnej alebo nozokomi?lnej infekcie \* \* 1. kyselina klavulanov? \* • ƒÀ -lakt?mov? ATB so slabou antibakteri?lnou ??innos?ou ? samostatne sa nepou??vaj? \* • M? - ?samovra?edn?g inaktiv?cia ƒÀ -laktam?z bakt?ri? ? v?zbou na ser?nov? zbytky a d?jde k rozlo?eniu kyseliny klavulanovej \* • nep?sob? na chromozom?lne cefalosporin?zy \* • p?sob? na penicilin?zy ( plazmidovo mediovan? ) \* • v kombin?cii s ? amoxicil?nom ( koamoxicil?n = augment?n ) - rezistentn? H. influenzae \* - tikarcil?nom ( kotikarcil?n = timentin ) - rezistentn? stafylokoky \* • p.o., 30% v?zba na plazmatick? bielkoviny, neprenik? do likv?ru, kr?tky biologick? polo?as ( 1 hod. ), vylu?uje sa obli?kami \* \* 2. sulbaktam \* • + ampicil?n ( koampicil?n ) - rezistentn? stafylokoky, H. influenzae \* • + cefoperazon ( sulperazon = kocefoperazon ) \* • + cefalospor?ny 3. gener?cie \* • podobn? ??inky ako kyselina klavulanov? \* • antibakteri?lne ??inky na acinetobaktary a bakteroidy \* • I ? prevencia a lie?ba infekci? po ukusnut? ?lovekom alebo zviera?om ? p.o. \* - polymikrobi?lne infekcie kost?, ko?e, m?kk?ch tkan?v ( diabetick? noha ) \* \* 3. tazobaktam \* • p?sob? na ?irokospektr? plazmidovo mediovan? \*__DdeLink__13044_210142689 ƒÀ\*__DdeLink__13044_210142689 -laktam?zy \* • + piperacil?n ( kopiperacil?n = tazocin ) - i.v. \* - ve?mi ?irok? spektrum ??inku = aer?bne G+ a G- bakt?rie, v???ina anaer?bov \* - rezistentn? s? ? Streptococcus pneumoniae vysoko rezistentn? k penicil?nu, stafylokoky rezistentn? k \* oxacil?nu, bakt?rie rezistentn? k piperacil?nu s tvorbou chromozom?l. cefalosporin?zy \* - I ? stredne ?a?k? a ?a?k? polymikrobi?lne infekcie ( v abdomin?l., p?nvovej oblasti, ko?a, m?kk? \* tkaniv?, kosti, diabetick? noha ) \* - nemocni?n? pneum?nia a sepsa ? pri pseudomon?dach v kombin?cii s am?noglykozidmi \* \* CEFALOSPOR?NY \* \* - M? ? inhib?cia synt?zy bune?nej steny bakt?ri? z?sahom do synt?zy peptidoglyk?nu ( poskytuje mechanick? stabilitu bune?enj steny ) + aktiv?cia \* autolytick?ch enz?mov => bakt?ria zbobtn? a praskne \* \* - r?chlo nastupuj?ci bakteric?dny ??inok \* \* - ?irok? spektrum ??inku ? G+ a G- bakt?rie \* - s postupnos?ou jednotliv?ch gener?ci? sa o nie?o zhor?uje ??innos? na G+ bakt?rie a zlep?uje sa ??innos? vo?i G- bakt?ri?m \* \* - farmakokinetika ? dobr? prienik do biologick?ch tekut?n, mal? prienik do buniek \* - kr?tky biologick? polo?as ( 0,5-3 hod. ) \* - mal? distribu?n? objem \* \* - farmakodynamika ? ATB s ??inkom nez?visl?m na koncentr?cii => cie?om d?vkovania je dostato?ne dlho udr?iava? ??inn? ( na plazmatick? bielkoviny \* neviazan? ) koncentr?cie nad min. inhibi?n? koncentr?ciu citliv?ch patog?nov aspo? \* po dobu 50% d?vkovacieho intervalu \* \* - ve?mi m?lo toxick? ? dobr? bezpe?nostn? profil \* \* - N? ? naj?astej?ie ? ko?n? alergic?? reakcie ( makulo-papul?zny exant?m alebo urtik?ria ) \* - bolesti k?bov, liekov? hor??ka, eozinof?lia \* - riziko anafylaktick?ho ?oku ? v???ie u os?b s alergickou dispoz?ciou ( skr??en? alergia na penicil?nov? a cefalospor?nov? ATB = > 10% ) \* - tromboflebit?da ( pri vysok?ch dlhodob?ch i.v. d?vkach ) \* - ve?mi bolestiv? i.m. aplik?cia => v kombin?cii s lok?lnym anestetikom \* - zmeny krvn?ho obrazu ? pri hypoprotrombin?mii j nevyhnutn? pod?va? vitam?n K \* - GIT-?a?kosti a? pseudomembran?zna enterokolit?da ? p.o. aj parenter?lne podan? cefalospor?ny ovplyv?uj? ?revn? mikrofl?ru ¨ superinfekcia \* - blokuk? 2. stupe? oxid?cie alkoholu => kumul?cia acetaldehydu \* \* - rezistencia ? ako penicil?ny \* \* - interval d?vkovania ? 4-6 hod., pr?p. 8 hod. \* - pri ?ah??ch infekci?ch ? ka?d?ch 8-12 hod. \* - parenter?lny ? cefoperazon, ceftriaxon ? 1x za 24 hod. \* \* - klinick? vyu?itie ? terapeuticky, profylakticky, cielene, empiricky ( v inici?lnom ?t?diu lie?by v??nych ak?tnych infekci? ) \* - v?eobecne sa d?va prednos? cefalospor?nom z najni??ej gener?cie, s dostato?n?m monoterapeutick?m ??inkom a cenovo \* najv?hodnej?iemu \* - nutn? rozl??i? p?vod infekcie ? nozokomi?lna / komunitn? \* - cielen? aplik?cia ? pod?a v?sledkov mikrobiologick?ho vy?etrenia v danom regi?ne \* \* 1. cefalospor?ny 1. gener?cie \* • spektrum ??inku ? G+ koky ? hlavne streptokoky a stafylokoky ( okrem oxacil?n-rezistentn? kmene ), okrem enterokokov \* - G- bakt?rie ? E. coli, Klebsiella pneumoniae, Proteus mirabilis \* - stredn? a? n?zka ??innos? \* • dobre prenikaj? cez bune?n? membr?nu G- bakt?ri?, ale nie do Pseudomonas aeruginosa \* • obmedzen? odolnos? proti stafylokokov?m ƒÀ -laktam?zam, n?zka odolnos? proti ƒÀ -laktam?zam G- bakt?ri? \* • neprenikaj? do CNS \* • I ? G+ komunitn? a nemocni?n? infekcie ? v???inou iba stafylokoky citliv? na penicil?n \* - alternat?va oxacil?nu pri stafylokokov?ch infekci?ch ( stafylokoky rezistentn? na oxacil?n / meticil?n \* ( fenotyp MRSA ) - skr??en? rezistencia na cefalospor?ny v?etk?ch gener?ci? \* - naj??innej?ie zo v?etk?ch cefalospor?nov \* - cielen? lie?ba infekci? G- bakt?riami \* - kr?tkodob? profylaxia v chirurgii \* \* • cefazol?n ? parenter?lne ? i.v., i.m. \* - prenik? do tonzil, kost?, matersk?ho mlieka ( m?lo ) \* - N? ? alergick? reakcia, flebit?da, poruchy krvotvorby \* - I ? prevencia chirurgick?ch infekci? ? ?. 1. V. \* - stafylokokov? a streptokokov? endokardit?da, sepsa, infekcie m?kk?ch tkan?v, kost? a k?bov u dospel?ch \* - empirick? lie?ba sepse nezn?meho p?vodu ( ?vodn? lie?ba ) ? v kombin?cii s am?noglykozidmi \* • cefalex?n ? p.o. ( nez?visle na jedle ) \* - I ? nekomplikovan? infekcie mo?ov?ch a ?l?ov?ch ciest v komunite \* - alternat?vna lie?ba miernych infekci? m?kk?ch tkan?v ? Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes \* \* 2. cefalospor?ny 2. gener?cie \* • dobr? a takmr vyrovnan? ??innos? vo?i G+ bakt?ri?m, zv??en? ??innos? na G- bakt?rie \* • ?ir?ie spektrum ??inku vo?i G- bakt?ri?m ? H. influenzae, Neisseria, Salmonella, Shigella, Branhamella catarrhalis, niektor? kmene \* Enterobacter, Citrobacter \* • dobre prenikaj? cez stenu G- bakt?ri?, okrem pseudomon?dy ? rovnako ako cefalospor?ny 1. gener?cie \* • I ? be?n? nozokomi?lne a komunitn? G- infekcie necitliv? na cefalospor?ny 1. gener?cie \* - v???ina komunitn?ch respira?n?ch infekci? ? H. influenzae, Branhamella catarrhalis \* \* • cefuroxim - parenter?lne \* - I ? kr?tkodob? profylaxia pri chirurgick?ch v?konoch \* - ?a?k? ak?tna bakteri?lna bronchit?da ( s chron. p??cnymi procesmi ) nereaguj?ca na penicil?n \* - infekcie pri alergi?ch na penicil?n \* - infekcie mo?ov?ch a ?l?ov?ch ciest \* - empirick? lie?ba orbitalnej celulit?dy \* - komunitn? pneum?nia u os?b alergick?ch na ampicil?n \* • cefuroxim-axetil ? p.o. ( s jedlom ? lep?ie sa vstreb?va ) - antacida a antagonisti H2-receptorov blokuj? jeho vstreb?vanie \* - I ? otitis media, sinusitis, epiglotitis \* - deesterifikuje sa v ?revnej sliznici, vstreb?va sa ako cefuroxim \* • cefakl?r ? p.o. \* - ampicil?n-rezistentn? kmene H. influenzae \* \* 3. cefalospor?ny 3. gener?cie \* • dobr? ??innos? na ostatn? G+ koky \* • n?zka ??innos? proti stafylokokom => nevhodn? ku prevencii chirurgick?ch infekci? ( Staphylococcus aureus je naj?astej?ia pr??ina rannej \* infekcie ) => ?. 1. V. - cefalospor?ny 1. gener?cie ( cefazol?n ) alebo 2. gener?cie ( cefutox?m ) \* • najvy??ia ??innos? na G- bakt?rie \* • roz??ren? p?sobenie na ?al?ie G- bekt?rie ? na ktor? cefalospor?ny 1. a 2. gener?cie ne??inkuj? alebo sa stali rezistentn? \* - Proteus vulgaris, Citrobacter, Serratia, Providencia, Enterobacter cloacae, Pseudomonas aeruginosa \* • vy??ia odolnos? vo?i ƒÀ -laktam?zam oproti cefalospor?nom 1. a 2. gener?cie \* • prenikaj? do CNS \* • I ? menej ?ast? G- infekcie rezistentn? na cefalospor?ny 2. gener?cie ( okrem Enterobacter cloacae a Serratia marcescens ) - kombin?cia s \* am?noglykozidmi alebo ATB s ??inkom na anaeroby ( nitroimidazoly ) \* - zmie?an? aer?bne a anaer?bne G+ a G- infekcie \* - ?a?k? pseudomon?dov? infekcie ? iba protipseudomon?dov? cefalospor?ny, event. v kombin?cii s am?noglykozidmi \* - v??ne infekcie H. influenzae \* - meningit?da vyvolan? G- bakt?riami u novorodencov a kojencov ? v kombin?cii s ampicil?nom; monoterapia u star??ch det? a dospel?ch ? \* ?irokospektr? sefalospor?ny ( ceftriaxon, cefotaxim ) \* - novorodeneck? pneum?nia \* - infekcia m?kk?ch tkan?v a k?bov \* - epiglotitis \* - novorodeneck? salmonel?zy a shigel?zy - cefotaxim \* - neuroboreli?za - ceftriaxon \* • N? ? i.m. aplik?cia ? siln? bolestivos?, tromboflebit?da, nefrotoxicita, poruchy krv?cavosti \* • parenter?lne - cefotaxim \* - protipseudomon?dov? cefalospor?ny ? cefoperazon, cefsulodin, ceftazidim ( naj??innej?? cefalospor?n proti P. \* aeruginosa ) \* - ceftriaxon ? dlh? biologick? polo?as => aplik?cia po 12 i 24 hod. \* - I ? gonokokov? faryngit?da \* - neuroboreli?za \* - ?. 1. V. - empirick? lie?ba meningit?dy ? novorodenci a kojenci \* - empirick? lie?ba pneum?nie u det? ( vr?tane H. influenzae ) \* - ophtalmia neonatorum \* - ?a?k? hemofilov? infekcie \* • p.o. - sekven?n? terapia ( step-down, switch ) = pokra?ovanie a dokon?enie terapie ?spe?ne za?atej parenter?lnymi cefalospor?nmi 2. alebo \* 3. gener?cie s podobnou ??innos?ou pri nozokomi?lnych infekci?ch \* - cefixim ? ne??inn? na Pseudomonas aeruginosa a G+ koky - stafylokoky \* - I - nekomplikovan? infekcie mo?ov?ch ciest \* - alternat?vna lie?ba horn?ch d?chac?ch ciest a nekomplikovan?ch infekci? doln?ch d?chac?ch ciest ( okrem Streptococcus \* pneumoniae so zn??enou citlivos?ou na penic?l?n ) \* - streptokokov? faryngit?da \* • rezistencia ? ƒÀ -laktam?zy ? ?irokospektr? ? plazmidicky viazan? = ESBL ? Klebsiella pneumoniae, enterobakt?rie, G- nefermentuj?ce ty?ky \* - chromozom?lne ? Enterobacter cloacae, Serratia marcescens, Providencia \* - v priebehu lie?by => nepou??va? cefalospor?ny 3. gener?cie v monoterapii ( hlavne pri v??nych infekci?ch \* Enterobacter cloacae ) \* \* 4. cefalospor?ny 4. gener?cie \* • zv??en? ??innos? na G+ a G- bakt?rie ? vr?tane Pseudomonas aeruginosa a kme?ov rezistentn?ch na cefalospor?ny 3. gener?cie \* ( Enterobacter, Citrobacter ) \* • zv??en? odolnos? vo?i mechanizmom rezistenci ( oproti 3. gener?cii ) - hlavne vy??ia stabilita vo?i ƒÀ -laktam?zam \* • iba parenter?lne \* • prenikaj? do CNS \* • cefpirom, cefepim \* • I ? sepsa, meningit?da, komplikovan? infekcie mo?ov?ch ciest a doln?ch d?chac?ch ciest, infekcie ko?e a m?kk?ch tkan?v, nozokomi?lne \* infekcie - monoterapia \* - pseudomon?dov? infekcie ? v kombin?cii s am?noglykozidmi pri neutrop?nii \* - ?a?k? intraabdomin?lne infekcie ( zmie?an? ? v kombin?cii s ATB proti anaerobom ) \* - vit?lna indik?cia alebo infekcia sp?soben? rezistentn?m kme?om \* \* 5. cefamyc?ny \* • cefoxitin \* • zaradzuj? sa niekedy medzi cefalospor?ny 2. gener?cie \* • spektrum ??inku ? zn??en? ??innos? vo?i G+ bakt?riam ne? cefalospor?ny 2. gener?cie \* - anaeroby vr?tane Bacteroides fragilis \* • I ? ?. V. - ak?tna salpingitis ( adnexitis ) \* - streden ?a?k? zmie?an? infekcie aerobmi a anaerobmi ( bez tvorby abscesu ) - intraabdomin?lne infekcie; infekcie d?chac?ch ciest, kost?, \* k?bov, m?kk?ch tkan?v a ko?e \* \* NAJNOV?IE ƒÀ -LAKT?MOV? ATB \* \* 1. monobaktami \* • aztreonam \* • ATB s monocyklick?m ƒÀ -lakt?mov?m kruhom \* • spektrum ??inku ? iba aer?bne G- bakt?rie ? niektor? enterobakt?rie, Pseudomonas aeruginosa \* - v?bec nep?sobia na G+ bakt?rie \* • bakteric?dny ??inok \* • odoln? vo?i ƒÀ -laktam?zam G- bakt?ri?, slab? induktor tvorby chromozom?lnych ƒÀ -lamtam?z \* • zle sa resorbuje po p.o. podan? => iba parenter?lne \* • dobr? prienik do tkan?v a tekut?n, nedostato?n? do likv?ru \* • riziko superinfekcie G+ bakt?riami ( enterokoky, stafylokoky ), neovplyv?uje anaer?bnu ?revn? fl?ru \* • M? ? inhib?cia tvorby bune?nej steny bakt?ri? v?zvbou na ?pecifick? prote?ny \* • I ? sepsa, bru?n? infekcie ? po?iato?n? lie?ba ? bezpe?nej?ia alternat?va am?noglykozidov \* - v kombin?cii s protistafylokokov?mi ATB ( oxacil?n, vankomyc?n ) alebo antianaerobn?m \* chemoterapeutikom ( metronidazol ) \* • N? ? alergick? ko?n? reakcia, GIT-?a?kosti \* \* 2. karbapenemi \* • imipenem, meropenem \* • ?irok? spektrum ??inku ? G+ a G- bakt?rie, aer?bne a anaer?bne bakt?rie \* - aj niektor? kmene Streptococcus pneumoniae vysokorezistentn? ku penicil?nu \* - naj?ir?ie spektrum zo v?etk?ch ƒÀ -lakt?mov?ch ATB \* • prechodn? chromozom?lne induktory ƒÀ -laktam?z, vo?i ktor?m s? stabiln? \* • iba parenter?lne \* • dobr? prienik do tkan?v a telesn?ch tekut?n \* • M? ? inhib?cia tvorby bune?nej steny bakt?ri? v?zbou na ?pecifick? prote?ny ( PBP ) \* • N? ? alergick? ko?n? reakcie, GIT-?a?kosti, k??e \* • I ? multirezistentn? nozokomi?lne infekcie ? Acinetobacter, Enterobacter ( okrem P. aeruginosa ) - inic?lna alebo cielen? lie?ba \* - ?a?k? infekcie vyvolan? multirezistentn?mi kme?mi - monoterapia \* - ?a?k? zmie?an? infekcie ( aer?by, anaer?by ) - monoterapia \* • imipenem ? rezervn? ATB \* - pod?va sa s??asne s cilastat?nom = antibakteri?lne ne??inn? selekt?vny inhib?tor dehydropeptid?zy 1 ( vznik? v obli?k?ch, \* inaktivuje imipenem ) \* • ertapenem ? I ? lie?ba v??nych komunitn?ch pneum?ni?, komplikovan?ch vn?trobru?n?ch infekci? a ?a?k?ch infekcii ko?e a m?kk?ch tkan?v \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* \* SULF?NAMIDY \* \* - spektrum ??inku ? streptokoky, hemolily, Nocardia, Actinomyc?ty, chlam?die, Toxoplazma gondii, Neisseria \* meningitidis \* \* - M? ? kompetit?vna inhib?cia metabolizmu bakteri?lnej bunky \* = ?truktur?lne anal?gy extracelul?rnej kyseliny p-am?nobenzoovej ( PABA ) => kompetuj? s PABA o \* dihydroptero?tsyntet?zu => inhib?cia tvorby bakteri?l. rastov?ho faktoru kyseliny listovej, preto?e vznikaj? \* nefunk?n? anal?gy kyseliny listovej \* - nadbytok PABA ( napr. z hnisu ) vytesn? sulfonamid a zru?? jeho bakteriostatick? ??inok => sulfonamidy s? \* ??inn? iba na bakt?rie, ktor? musia syntetizova? svoju kyselinu listov? \* \* - bakt?riostatick? ??inok \* \* - p.o. \* \* - zv??en? v?zba na bielkoviny => zv??en? ??inok s??asne pod?van?ch l?tok v d?sledku vytesnenia z v?zby na \* album?n ? p.o. antikoagulancia, metotrex?t, PAD ( deriv?ty sulfonylurey ) \* \* - I - toxoplazm?za \* - nokardi?za \* - alternat?vna lie?ba mo?ov?ch ciest \* \* - KI ? tehotenstvo, lakt?cia, novorodenci s nezrelou enzymatickou v?bavou \* \* - N? ? ko?n? prejavy hypersenzitivity ( vr?tane Stevensovho-Johnsonovho sy. ) \* - fototoxicita \* - supresia kostnej drene ( an?mia, leukop?nia, trombocytop?nia ) \* - riziko kry?taliz?cie v mo?ov?ch cest?ch ? zvy?uje kyslos? mo?u \* \* - sulfisoxazol \* • kr?tkodob? ??inok \* • I ? infekcie mo?ov?ch ciest \* \* - sulfathiazol \* • I ? topick? lie?ba \* \* - sulfasalaz?n \* • zle sa vstreb?va z GIT \* • I ? lie?ba ulcer?znej kolit?dy \* \* - ko-trimoxazol = sulfamethoxazol + trimetoprim \* • fixn? kombin?cia 5:1 \* • M? ? inhib?cia 2 nasleduj?cich stup?ov metabolizmu bakteri?lnej kyseliny listovej \* • synergick? antibakteri?lny ??inok a n?zke riziko vzniku rezistencie \* • spektrum ??inku ? G+ a G- bakt?rie \* - S. aureus, Strep. pneumoniae, Klebsiella pneumoniae, Citrobacter, Salmonella, Shigella, \* E. coli, Proteus mirabilis, Enterobacter, Providencia, Yersinia, Vibrio, Acinetobacter, \* Neisseria, Branhamella catarrhalis, Listeria monocytogenes, Nocardia, Legionella, \* Chlamydia trachomatis, Corynebacterium diphteriae, Pneumocystis carinii \* • rezistencia ? mykobakt?rie, P. aeruginosa a ?al?ie pseudomon?dy, enterokoky, Streptococcus pneumoniae \* rezistentn? k penicil?nu, anaer?by, Treponema palidum, mykoplazmata \* - v d?sledku rezistencie na trimetoprim \* - ve?a nozokomi?lnych mo?ov?ch infekci? \* • trimetoprim ? p.o. \* - dobr? prienik do tkan?v ( hlavne obli?ky a p??ca ) a tekut?n vr?tane likv?ru, cez placentu a do \* mlieka \* • sulfamethoxazol ? p.o. \* - prenik? cez placentu a do mlieka, dobr? prienik do tkan?v \* - vylu?uje sa mo?om \* - za fyziologick?ch ( kysl?ch ) podmienok v mo?i sa v?znamne reabsorbuje v tubuloch \* - alkaliz?ciou sa zvy?uje % vyl??enej nezmenenej l?tky \* • N? ? GIT-?a?kosti, ko?n? alergick? reakcie, mierne poruchy CNS, zmeny krvn?ho obrazu \* • I ? infekcie mo?ov?ch ciest ? ak?tne nekomplikovan? \* - opakovan? ? pyelonefrit?dy, prostatit?dy \* - ?. V. - infekcie Yersinia enterocolitica, Aeromonas, Burkholderia cepacia, Stenotrophomonas maltophilia, \* Nocardia, Pneumocystis carinii \* - infekcie horn?ch d?chac?ch ciest a bronchit?dy ? Branhamella catarrhalis, H. influenzae \* - ?revn? infekcie ? salmonely, shigely \* \* AM?NOGLYKOZIDY \* \* - nov?ie d?vkovanie = 1x denne ? vyu??va efekt 1. d?vky a postantibiotick? ??inok so s??asnou minimaliz?ciou \* prejavov toxicity \* - nemocni?n? ATB \* \* - M? ? inhib?cia proteosynt?zy z?sahom na r?znych miestach riboz?mu ( ireverzibiln? v?zba na receptor na 30S- \* podjednotke => blokuj? v?zbu aminoacyl-tRNA na akceptorov? miesto na komplexe mRNA s riboz?mom ) \* \* - spektrum ??inku ? takmer v?etky G- bakt?rie, Pseudomonas aeruginosa, Klebsiella pneumoniae \* \* - hydrofiln? l?tky ? zle prenikaj? membr?nami \* - preniknutie do bakt?rie je mo?n? pre mal? hydrofiln? ?astice, alebo je nutn? am?noglykozidy upravi? pomocou \* kysl?ka => rezistencia anaerobn?ch bakt?ri? ( v abscesoch, kde je n?zky pO2 m??u prerasta? ) \* \* - rezistencia sa vyv?ja ve?mi pomaly ( mimo streptomyc?n ) \* - racion?lne pou?itie am?noglykozidov v?znamn?m sp?sobom ovplyv?uje rezistenciu ? rotace ATB = najprv pou?i? \* gentamyc?n ? v pr?pade narastaj?cej rezistencie prejs? na amikac?n ? m??e obnovi? citlivos? na gentamyc?n \* - rezistencia enterokokov ? hlavne v nemocniciach, pri ?irokom pou??van? gentamyc?nu \* \* - farmakokinetika ? zl? resorbcia po p.o. podan? => parenter?lne \* - vyu??va sa pri neomyc?ne napr. pri selekt?vnej dekontamin?cii GIT \* - zl? prienik do tkan?v a telesn?ch tekut?n ( neprenikaj? do likv?ru ) \* - vylu?uj? sa obli?kami \* \* - farmakodynamika ? r?chle nastupuj?ci bakteric?dny ??inok + postantibiotick? ??inok \* - ??inok z?vis? na vytvorenej koncentr?cii ATB v plazme, na mieste infekcie a hodnotou pH v \* tomto mieste ? n?zke pH alebo hypoxia v abscese zni?uj? ??inok am?noglykozidov => cie?om \* d?vkovania je maximalizova? expoz?ciu patog?nov dostato?n?m konc. am?noglykozidov ( ?o \* najr?chlej?ie vytvori? ?o najvy??ie koncentr?cie am?noglykozidov ) \* \* - N? ? nefrotoxicita, ototoxicita, neurotoxicita \* - po?etn? interakcie s l?tkami zvy?uj? ich riziko vzniku \* \* - ?zke terapeutick? rozmedzie ? vy?aduje, ?o najpresnej?ie stanovenie d?vkovacieho re?imu a jeho ?pravu v \* z?vislosti na clearance am?noglykozidov ( clearance endog?nneho kreatin?nu ) \* \* - n?razov? d?vka ? vych?dza z po?iadavku r?chle vytvori? vysok? koncentr?ciu am?noglykozidov ( ve?kos? z?vis? na \* ve?kosti distribu?n?ho objemu ) \* - vypo??ta sa pod?a ide?lnej telesnej hmotnosti \* - n?zke d?vky ? mo?ov? infekcie \* - ?tandardn? d?vky ? tkanivov? infekcie \* - vysok? d?vky - sepsa \* \* - udr?ovacia d?vka ? z?vis? na funkcii obli?iek, je ur?ovan? pod?a indik?cie \* \* - nefrotoxicitu zni?uje krat?ia expoz?cia k?ry obli?iek am?noglykozidom => r?chlej?ie ( pravdepodobne v d?sledku \* saturabiln?ch mechanizmov ) vytv?ranie maxim?l. S?rov?ch koncentr?ci? ? injek?n? podanie je lep?ie ako inf?zne ( \* 1x denne intermitentne ) a je lep?ie ne? kontinu?lne ( v men??ch viacer?ch d?vkach pri zachovalej ??innosti ) \* \* - kontinu?lne pod?vanie ? lie?ba bakteri?lnej endokardit?dy a u im?nosuprimovan?ch \* \* - lie?ba v??nych enterokokov?ch infekci? ( endokardit?da ) - iba v kombin?cii s penicil?nmi ( synergizmus ) - pri \* zv??enej rezistencii sa synergizmus nem??e uplatni? ) \* \* 1. streptomyc?n \* • antituberkulotikum 1. rady ? r?chly vznik rezistencie => v kombin?cii s ?al??mi antituberkulotikami \* • spektrum ??inku ? hlavne M. tuberculosis, Brucella, Francisella tularensis, Listeria monocytogenes, Yersinia \* pestis, Pseudomonas malei, Streptobacillus moniliformis, Spirillum minus \* • I ? TBC, tular?mia, brucel?za, vozh?ivka ? ?. V. \* - endocarditis lenta \* - hemofilov? a pseudomon?dov? infekcie \* - infek?n? endokardit?da ( viriduj?ce streptokoky, enterokoky ) - v kombin?cii s penicil?nom ? ampicil?n \* ( synergizmus ) \* - alternat?vna lie?ba ? granuloma inguinale, hore?ka z krys?ho kousnut? \* • KI ? tehotenstvo, lakt?cia, kojenci \* • i.m. \* \* 2. gentamyc?n \* • ?irokospektr?, z?kladn? ATB tejto skupiny pou??van? v nemocnici \* • spektrum ??inku ? G- a G+ bakt?rie ( anaer?bne s? rezistentn? ) \* • I ? ?a?k? infekcie vyvolan? G- a G+ bakt?riami ? sepsa, endokardit?da, osteomyelit?da, infekcie mo?ov?ch \* ciest, infekcie d?chacieho syst?mu, peritonit?da, pop?leniny \* - stafylokokov? infekcie ? pri KI in?ch menej toxick?ch protistafylokokov?ch ATB \* - brucel?za, tular?mia \* • N? ? riziko superinfekcie, nefrotoxicita, ototoxicita \* - zmeny krvn?ho obrazu, TK, pe?e?ov?ch testov, hyperbilirubin?mia \* - neurotoxicita ? kurareformn? ??inky ( neuromuskul?rna blok?da, ?tlm d?chania ) - antagonista = \* neostigm?n \* - purpura, hor??ka, ko?n? alergick? prejavy, bolesti hlavy, nauzea a zvracanie, ospalos? \* - nefrotoxicita, ototoxicita, neurotoxicita sa zvy?uje pri s??asnom / n?slednom podan? ATB \* ( am?noglykozidy, vankomyc?n ), siln?ch diuretik ( furosemid, kyselina etakrynov? ) a myorelaxanci? \* ( tubokurar?n, sukcinylchol?n ) \* • mal? mno?stvo pretrv?va v obli?k?ch a vn?tornom uchu i nieko?ko t??d?ov po lie?be \* • KI ? poruchy sluchu, tehotenstvo, novorodenci, nedonosen? deti ? indik?cia je mo?n? len na z?klade najpr?snej?ej indik?cie \* • pokles ren?lnej clearance gentamyc?nu pri ren?lnej insuficiencii ? je paraleln? s poklesom clearance endog?nneho kreatin?nu ? sa vyu??va pri ?prave d?vkovania gentamyc?nu pri poruche funkcie obli?iek \* - 1. d?vka = udr?iavacia ( 80 mg ), ?al?ie jednotliv? d?vky a d?vkov? intervaly sa \* upravuj? pod?a clearance endog?n. kreatin?nu alebo konc. s?rov?ho kreatin?nu \* \* 3. neomyc?n \* • p.o. - vstreb?va sa v ?reve => lok?lne p?sob? v ?reve \* • ?irokospektr?, bakteric?dne ATB \* • spektrum ??inku ? havne G- bskt?rie ( okrem P. aeruginosa ) a stafylokoky \* • I ? lie?ba ko?n?ch infekci? ? lok?lne v kombin?cii s bacitrac?nom \* • N? ? zv??en? nefrotoxicita, ototoxicita, neurotoxicita pri ne?iad?cej syst?movej absorbcii \* • narastaj?ca rezistencia hlavne nemocni?n?ch kme?ov \* \* 4. amikac?n \* • deriv?t kanamyc?nu \* • vy??ie d?vky ne? u ostatn?ch am?noglykozidov ? nie je vhodn? prekro?i? celkov? lie?ebn? d?vku 15g! \* • I ? lie?ba infekci? vyvolan?ch kme?mi rezistentn?mi na gentamyc?n \* \* 5. kanamyc?n \* • vysok? toxicita => u? sa nepou??va \* \* 6. sisomyc?n \* • v ?R sa ?ir?ie nepou??vaj? \* \* 7. tobumyc?n \* • rovnak? indik?cie ako gentamyc?n \* \* 8 . netilmyc?n \* • ? vylep?en?g gentamyc?n ? z h?adiska antimikrobi?lnej ??innosti a bezpe?nosti \* \* 9. isepamyc?n \* • nov? ATB \* • odoln? vo?i ??inku v???iny bakteri?lnych enz?mov inhibuj?cich gentamyc?n aj AAC ( 6 )I, kt. inhibuje amikac?n \* \* \* \* - kombin?cie gentamyc?nu s in?mi ATB \* \* 1. k dosiahnutiu synergick?ho ??inku \* • infekcie sp?soben? P. aeruginosa ? kombin?cia s piperacil?nom / ceftazid?mom \* • inici?lna lie?ba stafylokokovej endokardit?dy ? v?dy v kombin?cii s oxacil?nom, pr?p. s cefalospor?nom 1. \* gener?cie \* • stafylokokov? endokardit?da po n?hrade chlopn? ? kombin?cia s vankomyc?nom a rifampic?nom \* • enterokokov? endokardit?da ? v?dy v kombin?cii s ampicil?nom, penicil?nom alebo glykopeptidom \* • infekcia sp?soben? Listeria monocytogenes ? v kombin?cii s aampicil?nom \* \* 2. k roz??reniu antimikrobi?lneho spektra \* • inici?lna lie?ba G- nemocni?n?ch infekci? ? v kombin?cii so ?irokospektr?mi penici?inmi / cefalospor?nmi \* • peritonit?da / nemocni?n? intraabdomin?lne infekcie ? kombin?cia s ATB proti anaerobom \* • infekcia u leukopenikov bez zjavn?ho lo?iska ? v kombin?cii so ?irokospektr?mi penicil?nmi \* \* \* \* OSTATN? ATB \* \* 1. kyselina fusidov? ( fusid?t sodn? ) \* • M? ? inhib?cia tvorby prote?nov bune?nej steny mikr?bov \* • ??inok ? bakt?rioatatick?, vo vysok?ch d?vkach bakteric?dny \* • spektrum ??inku ? stafylokoky vr?tane stafylokokov rezistentn?ch k oxacil?nu / meticil?nu, korynobakt?rie, anaeroby \* • p.o., i.v., lok?lne liekov? formy \* • metabolizuje sa v pe?eni, vylu?uje sa ?l?ou \* • I ? v??ne infekcie sp?soben? stafylokokmi rezistentn?mi k oxacil?nu / meticil?nu \* • vznik rezistencie u? v priebehu lie?by => nutn? kombin?cia s in?mi protistafylokokov?mi ATB \* \* 2. rifampic?n \* • ?irokospektr? bakteric?dne ATB \* • spektrum ??inku ? Staph. aureus ( vr?tane meticil?n / oxacil?n rezistentn?ch kme?ov ), Staph. epidermidis, H. influenzae, \* Neisseria meningitidis, chlam?die, legionely, mykobakt?rie \* • M? ? inhib?cia synt?zy bakteri?lnej NK v?zbou na DNA-dependentn? RNA-polymer?zu bakt?ri? \* • p.o. - dobr? resorbcia z GIT \* • dobr? distrib?cia do telesn?ch tekut?n a tkan?v vr?tane likv?ru \* • metabolizuje sa v pe?eni, vylu?uje sa ?l?ou, enterohepat?lny obeh \* • do mo?u sa vylu?uje v deacetylovanej ??innej forme \* • N? - hepatotoxicita \* - ne?kodn? oran?ov? zafarbenie mo?u, sl?n, s?z a potu \* - liekov? interakcie ? induktor cytochr?mu P-450 => ª exkr?cia xenobiotik metabolizovan?ch v pe?eni \* • I ? lie?ba tuberkul?zy \* - v kombin?cii s in?mi ATB ? ?a?k? nozokomi?lna infekcia ? endokardit?da, osteomyelit?da - + vankomyc?n, teikoplan?n \* alebo fluorochinol?ny \* - legionel?zy - + makrolidy \* - san?cia nosi?ov Nesseria meningitidis \* \* 3. rifaxim?n \* • deriv?t rifampic?nu \* • po p.o. podan? sa nevstreb?va \* • I ? lie?ba ? infek?n? prujmy \* - prevencia ? kolorekt?lna chirurgia \* - p.o. lie?ba ? pe?e?ov? encefalopatia \* - symptomatick? diverkulit?dy \* \* 4. fosfomyc?n \* • M? ? inhib?cia transfer?zy => inhib?cia synt?zy peptidoglyk?nu \* • spektrum ??inku ? enterobakt?rie, stafylokoky vr?tane MRSA \* • synergizmus s cefalospor?nmi 3. gener?cie, piperacil?nom a am?noglykozidmi \* \* 5. polymyc?n B \* • b?zick? polypeptid \* • ve?mi toxick? ATB \* • povrchovo akt?vny \* • I ? ako colistin \* \* 6. colistin ( polymyx?n E ) \* • b?zick? polypeptid \* • ve?mi toxick? ATB \* • povrchovo akt?vny \* • parenter?lne ? multirezistentn? kmene Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter \* • I ? infekcie G- mikr?bmi ? lok?lne ? o?n? infekcie \* - v ORL-oblasti ? otitis externa ? Pseudomonas aeruginosa \* - tablety alebo inhala?ne ? k selekt?vnej dekontamin?cii GIT \* \* 7. spectinomyc?n \* • M? ? ako am?noglykozidy \* • ?zke spektrum ??inku ? iba gonokoky \* • I ? lie?ba kvapavky ? 1 x 2g i.m. \* - pri alergii na cefalospor?ny alebo fluorochinol?ny \* \* ATB PRE LOK?LNE PODANIE \* \* 1. neomyc?n \* \* 2. bacitrac?n \* • polypeptidov? ATB \* • M? ? inhib?cia synt?zy bakteri?lnej bune?nej steny ( inhib?cia defoforyl?cie undecaprenylfosf?tu = pren??a N- \* acetylmuramyl-A-acetyl-glukosaminpentapeptid do peptidoglyk?novej vrstvy bakteri?lenej steny ) \* • bakteric?dny ??inok \* • spektrum ??inku ? G+ koky a ty?inky \* • N? ? nefrotoxicita ? pri syst?movej absorbcii ? v?nimo?ne \* • n?zky v?skyt rezistencie a hypersenzitivity \* \* 3. mupirocin \* • zdroj = Pseudomonas fluorescens \* • M? ? inhib?cia proteosynt?zy v?zbou na bakteri?lny izoleucyl-tRNA-syntet?zy \* • spektrum ??inku ? stafylokoky, streptokoky ( okrem skupiny D ), mnoh? G- mikr?by \* • I ? lie?ba povrchov?ch ko?n?ch infekci? \* - nosn? gel ? lie?ba slizni?n?ch stafylokokov?ch infekci? \* - k dekoloniz?cii nosi?ov MRSA \* \*